BADANIE ELEMENTÓW UKŁADU ZASILANIA SILNIKÓW

Do najczęściej spotykanych przyczyn niedomagań silnika z za­płonem samoczynnym należy nieprawidłowa praca poszczególnych urządzeń układu zasilania, a w szczególności usterki pompy wtry­skowej, wtryskiwaczy, pompy zasilającej i regulatora prędkości obrotowej silnika.Kontrola pompy wtryskowej obejmuje:ogólne sprawdzenie stanu technicznego,sprawdzenie prawidłowości ustalenia początku tłoczenia pali­wa przez poszczególne sekcje tłoczące,wyznaczenie rzeczywistych dawek paliwa podawanych przez poszczególne sekcje (kontrola dawkowania),sprawdzenie szczelności zaworu odcinającego,sprawdzenie szczelności zespołu tłoczek — cylinderek,określenie charakterystyki regulatora prędkości obrotowej, ką­ta wyprzedzenia wtrysku itp.Kontrola wtryskiwaczy polega na sprawdzeniu:ciśnienia wtrysku,jakości rozpylania paliwa,szczelności gniazda rozpylacza,— szczelności części prowadzącej iglicy rozpylacza. Prawidłową i dokładną ocenę stanu zespołów urządzenia wtry­skowego mogą zapewnić jedynie badania przeprowadzane na spe­cjalnych stołach probierczych i próbnikach po wymontowaniu ich z silnika.Przed przystąpieniem do badań stanowiskowych pompy wtry­skowej należy przeprowadzić ogólną kontrolę jej stanu technicz­nego, polegającą na sprawdzeniu jej kompletności, istnienia lu­zów w połączeniach i między częściami współpracującymi, pra­widłowości ustawienia znaków montażowych itp.Do badania pomp wtryskowych stosuje się stoły probiercze Na urządzeniu tym mogą być badane pompy wtryskowe i zasilające z napędem własnym-lub obcym.Oprócz stołu probierczego w pracowni samochodowej powinny się znaleźć przyrządy pomocnicze o uproszczonej budowie, słu­żące do badania poszczególnych zespołów pompy, np. urządzenie do badania szczelności sekcji tłoczącej, urządzenia do badania szczelności zaworów odcinających, urządzenia do pomiaru począt­ku tłoczenia i inne.Początek tłoczenia, a tym samym początek otwarcia zaworów odcinających pompy, sprawdza się na stole probierczym metodą przelewu przy nie pracującej pompie (tzw. badanie statyczne).Poszczególne sekcje pompy połączone są z odpowiednimi rurka­mi odpływowymi stołu. Paliwo do komory zalewowej pompy jest podawane przez pompę zasilającą stołu probierczego pod okre­ślonym ciśnieniem (większym od ciśnienia niezbędnego do otwar­cia zaworków odcinających pompy).Początek tłoczenia sprawdza się oddzielnie dla każdej sekcji tłoczącej pompy. Podczas pomiaru zębatka regulacyjna badanej pompy nie może być ustawiona w położeniu „stop”. Wypływ paliwa z rurki odpływowej trwa tak długo, jak długo odsłonięty jest otworek dopływowy cylinderka. W chwili zasłonięcia go przez tłoczek wypływ paliwa ustaje, co oznacza początek tłoczenia. Po­miar początku tłoczenia polega na obracaniu wałka krzywkowe­go pompy za pomocą koła zamachowego stołu i odczytaniu na podziałce kąta odpowiadającego ustaniu wypływu paliwa z rurki odpływowej. Pomiar należy rozpocząć od pierwszej sekcji tłoczą­cej i w stosunku do początku tłoczenia tej sekcji określić kąty odpowiadające początkom tłoczenia pozostałych sekcji. Ponieważ w czasie jednego pełnego obrotu wałka krzywkowego pompy wszystkie sekcje wykonują pracę, zatem kąt rozstawienia począt­ków tłoczenia między poszczególnymi sekcjami wyniesie Odchyłki kątów rozstawienia początków tłoczenia między po­szczególnymi sekcjami nie mogą przekraczać ± 0,5° (jeżeli w in­strukcji fabrycznej nie podano innej wartości). Jeżeli odchyłki są większe, należy przeprowadzić regulację początku tłoczenia w poszczególnych sekcjach, wkręcając lub wykręcając śruby re­gulacyjne w popychaczach.Podobnie jak początek tłoczenia można wyznaczyć również koniec tłoczenia (przy określonym położeniu zębatki regulacyj­nej). Koniec tłoczenia sygnalizować będzie ponowny wypływ pa­liwa z rurki odpływowej.Sprawdzenie zaworka odcinającego polega na pomiarze ciśnień otwarcia i zamknięcia zaworka. W chwili otwarcia zaworka roz­poczyna się wypływ oleju napędowego z rurki odpływowej, a w chwili zamknięcia następuje przerwanie wypływu oleju. Badanie przeprowadza się oddzielnie dla każdej sekcji, przy unierucho­mionej pompie. Wałek krzywkowy pompy powinien być tak usta­wiony, aby tłoczek badanej sekcji nie zasłaniał otworka dopły­wowego w cylinderku. Operując odpowiednim zaworem stołu otwiera się lub zamyka dopływ paliwa do pompy i obserwuje wypływ paliwa z rurki oraz wskazania manometru. Ciśnienie, przy którym rozpoczyna się wypływ paliwa z rurki odpływowej,jest ciśnieniem otwarcia, a ciśnienie, przy którym wypływ pali­wa ustaje — ciśnieniem zamknięcia zaworu odcinającego. Pomiar początku tłoczenia można przeprowadzić również za pomocą przy­rządu z rurką włoskowatą Pomiar dawek paliwa podawanych przez poszczególne sekcje pompy przeprowadza się przy określonej prędkości obrotowej wałka krzywkowego pompy i określonym położeniu zębatki re­gulacyjnej. Dawkę odpowiadającą określonej liczbie suwów tłocz­ka (np. 100 lub 200) określa się objętościowo. Ilość suwów tłoczka niezbędnych do pomiaru ustawia się na liczniku stołu probier­czego. Pomiary dawek należy przeprowadzać przy określonym przez wytwórcę pompy ciśnieniu wtrysku. W celu wyeliminowa­nia wpływu lepkości paliwa na wydajność pompy olej napędowy znajdujący się w instalacji zasilającej stołu należy podgrzać do określonej w instrukcji temperatury. Służą do tego odpowiednie podgrzewacze znajdujące się w stole probierczym.Prawidłowa kontrola pomp wtryskowych wymaga sprawdze­nia dawkowania przy różnych położeniach zębatki sterującej, określonych w instrukcjach obsługi poszczególnych typów silni­ków. W tym celu w miejsce zderzaka zębatki sterującej należy wkręcić przyrząd do pomiaru wysunięcia listwy Przy pomiarze należy zablokować dźwignię sterującą regulatora, aby wyeliminować jego wpływ na położenie zębatki sterującej. Da­wkę określa się za pomocą menzurki, do której jest wtryskiwane paliwo w czasie pomiaru. Jeżeli dawkowanie którejś z sekcji ba­danej pompy jest niezgodne z danymi regulacyjnymi, należy wy­regulować wadliwie działającą sekcję. W tym celu należy obró­cić tuleję pokrętną danej sekcji względem unieruchomionych pierś­cieni zębatych sprzężonych z zębatką regulacyjną.Początek tłoczenia sekcji tłoczącej nie jest jednoznaczny z po­czątkiem wtrysku paliwa. Spowodowane jest to istnieniem oporów przepływu w przewodach wysokiego ciśnienia i wtryskiwaczach. Z tego względu zachodzi konieczność sprawdzenia wartości odchy­łek przesunięć kątowych początków wytrysku paliwa między po­szczególnymi sekcjami pompy wtryskowej. Badania należy prze­prowadzać przy użyciu przewodów i wtryskiwaczy współpracują­cych w silniku z badaną pompą wtryskową. Umożliwia to okreś­lenie wpływu tych elementów na początek wtrysku paliwa*.Początek wtrysku paliwa sprawdza się za pomocą lampy stro­boskopowej. W czasie badania lampą stroboskopową oświetla się strugę paliwa wytryskującego z pierwszego wtryskiwacza, po wyregulowaniu częstości błysków lampy odpowiednio do częstości wytryskiwania paliwa W świetle lampy uzyskuje się wówczas obraz pozornie ciągłego wypływu paliwa z wtryskiwacza (efekt stroboskopowy). Dalsze pokręcanie pokrętłem regulacyjnym lampy stroboskopowej powoduje zniknięcie obrazu wytryskującego pa­liwa. Chwila ta odpowiada początkowi wtrysku paliwa. Kierując światło lampy stroboskopowej na wirujące koło zamachowe stołu obserwuje się pozornie nieruchomą jego podziałkę. Wskazówkę należy teraz ustawić na dogodną do obliczeń wartość kąta (0°; 90°; 180°) i unieruchomić ją w tej pozycji. Następnie oświet­lając w wyżej opisany sposób wtryskiwacze poszczególnych sekcji odczytuje się na podziałce przesunięcia kątowe początków wtry­sku paliwa. Jeżeli początki tłoczenia były ustawione prawidłowo, a występują odchyłki przesunięć kątowych początków wtrysku paliwa, to świadczy to o nieprawidłowości działania wtryskiwa­czy lub o niewłaściwym doborze przewodów wysokiego ciśnienia.Regulatory należy sprawdzać i ewentualnie ustawiać po wykonaniu wszystkich prób i wyregulowaniu pompy wtryskowej. W praktyce regulator sprawdza się na stole probierczym w czasie próby dawkowania pompy. Właściwa próba regulatora polega na sprawdzeniu sposobu sterowania dawkowaniem pompy w zakresie najmniejszej prędkości obrotowej biegu jałowego oraz- znamio­nowej prędkości obrotowej. W tym celu dokonuje się pomiaru da­wkowania pompy w zakresie działania regulatora albo pomiaru i obserwacji przesuwania zębatki sterującej. Jeżeli badany regu­lator nie spełnia któregokolwiek z wymagań ustalonych w wa­runkach technicznych, należy odpowiednio zmienić jego ustawie­nie, luzując lub ściskając sprężyny ciężarków.Kontrola pomp zasilających polega na sprawdzeniu maksy­malnego ciśnienia tłoczenia, podciśnienia ssania i wydajności. Kon­trolę pompy przeprowadza się na stole probierczym, przy czym może ona być zamocowana na pompie wtryskowej lub na specjal­nej przystawce.Niezależnie od kontroli stanu pompy wtryskowej’, na stole probierczym każdy element tłoczący pompy (zespół ćylinderka i tłoczka) powinien być sprawdzony na szczelność. Szczelność ele­mentów tłoczących można sprawdzać na specjalnych przyrządach stanowiących przystawkę do próbnika wtryskiwaczy, lub orientacyjnie bezpośrednio w pompie za pomocą manome­tru. Szczelność elementu określa czas, w jakim ciśnienie’spadnie w granicach określonych warunkami technicznymi, np. dla pomp wtryskowych silnika S-530 czas spadku ciśnienia z 30 na 10 MPa nie powinien być krótszy niż 4 s.Kontrolę wtryskiwaczy przeprowadza się na próbni­kach wyposażonych w pompę i manometr Za pomo­cą tego próbnika określa się takie parametry, jak ciśnienie wtry­sku, jakość rozpylania, szczelność gniazda rozpylacza i części pro­wadzącej iglicę w gnieździe.WYPOSAŻENIE STANOWISKAStół probierczy PW-1 (lub inny).Próbnik wtryskiwaczy PRW-3.Przyrząd do sprawdzania szczelności elementów tłoczących pompy.— Komplet kluczy i narzędzi monterskich. PRZEBIEG ĆWICZENIAKONTROLA I REGULACJA POMP WTRYSKOWYCH• Ogólna kontrola stanu technicznego pompy:Sprawdzić kompletność pompy, prawidłowość montażu, luzy w zazębianiu zębatki sterującej z pierścieniami zębatymi tulei pokrętnych.Po zamocowaniu pompy na stole probierczym (wg wskazówek instrukcji obsługi stołu) przeprowadzić próbny rozruch pom­py. Bardzo powoli zwiększając prędkość obrotową i zmieniając kilkakrotnie ustawienie zębatki sterującej sprawdzić, czy nie występują odgłosy świadczące o złym stanie łożysk wałka krzywkowego i czy dotykana lekko palcami zębatka sterująca nie wykazuje skłonności do drgań.Usunąć zauważone usterki i nieprawidłowości.• Kontrola i regulacja początku tłoczenia:— Przeprowadzić (zgodnie z instrukcją obsługi stołu) pomiary dla poszczególnych sekcji. Sprawdzanie zacząć od tej sekcji pom­py, która jako pierwsza rozpoczyna suw pracy.Jeżeli odchylenia kątowe między początkami tłoczenia po­szczególnych sekcji przekraczają ±0,5°, należy wyregulować położenie tłoczka względem otworka dopływowego, wkręca’-jąc lub wykręcając śrubę regulacyjną w popychaczu. Sprawdzenie działania zaworka odcinającego: Zamknąć zawory rurek odpływowych wszystkich sekcji poza badaną i postępując wg wskazówek instrukcji obsługi stołu zmierzyć ciśnienie, przy którym rozpocznie się wypływ pa­liwa z rurki odpływowej badanej sekcji, a następnie ciśnie­nie, przy którym wypływ paliwa ustanie. Otrzymane warto­ści odpowiadają ciśnieniu otwarcia i zamknięcia zaworka od­cinającego. Pomiar powtórzyć dla każdej sekcji.— Jeżeli otrzymane wartości odbiegają od wartości podanych w warunkach technicznych badanej pompy — wymienić sprę­żyny zaworków.• Sprawdzenie dawkowania poszczególnych sekcji tłoczących:— Podgrzać olej napędowy do temperatury 35±2,5°C. Wtryski-wacze powinny być wyregulowane na ciśnienie 17 ±0,5 MPa.— Ustawić prędkość obrotową wałka krzywkowego pompy wg wy­magań warunków technicznych.— Ustawić dźwignię regulatora tak, aby uzyskać wymagane da­wkowanie i.zablokować ją.Zębatkę regulacyjną pompy ustawić w położeniu podanym w warunkach technicznych’i unieruchomić ją.Ustawić licznik obrotów na żądaną liczbę skoków tłoczka.— Uruchomić napęd pompy zasilającej i wyregulować wartość ciśnienia w przewodzie zasilającym.— Uruchomić napęd pompy i zmierzyć dawki paliwa podawane przez poszczególne sekcje tłoczące. Pomiar przeprowadzić kil­kakrotnie przy różnych położeniach listwy regulacyjnej, okreś­lonych w warunkach technicznych.— Sprawdzić, czy równomierność dawkowania przez poszczegól­ne sekcje jest zgodna z warunkami technicznymi. Dane regu­lacyjne niektórych pomp podano w tabl. 5-1.— Jeżeli wyniki pomiarów są niezgodne z warunkami technicz­nymi — wyregulować dawkowanie i ponownie sprawdzić da­wki paliwa.Kontrola działania regulatoraa. Przy prędkości obrotowej biegu jałowego:Unieruchomić dźwignię regulatora w położeniu pośrednim(średnie dawkowanie).Stopniowo zwiększać od zera prędkość obrotową pompy. Przy prędkości odpowiadającej początkowi wyłączania minimalne­go zakresu prędkości obrotowej regulator powinien rozpocząć przesuwanie zębatki regulacyjnej w kierunku zmniejszenia dawkowania. Przy zwiększaniu prędkości obrotowej aż do war­tości odpowiadających końcowi wyłączania minimalnego za­kresu ruch zębatki sterującej powinien ustać. W przypadku stwierdzenia ruchów zębatki regulacyjnej w innym zakresie prędkości obrotowej należy zmienić napięcie sprężyn ciężar­ków regulatora lub wymienić je.b. W zakresie maksymalnych prędkości obrotowych:Zablokować dźwignię regulatora w położeniu odpowiadającymmaksymalnemu jej wychyleniu.Zwiększać prędkość obrotową pompy obserwując zębatkę ste­rującą. Prędkość obrotowa, przy której zębatka zacznie prze­suwać się w kierunku zmniejszania dawkowania, powinna być zgodna z warunkami technicznymi badanej pompy. Zwiększając w dalszym ciągu prędkość obrotową pompy za­obserwować, przy jakiej prędkości nastąpi odcięcie dawko­wania.Jeżeli regulator nie spełnia wymagań (ruchy zębatki wystę­pują w innych zakresach prędkości obrotowej niż wskazane w warunkach technicznych), należy zmienić zakresy działania regulatora przez skorygowanie napięcia sprężyn lub ich wy­mianę.Sprawdzenie początku wtrysku:Połączenie pompy z instalacją i położenia zaworów stołu po­zostawić takie jak przy pomiarze dawki paliwa. Ustawić żądany zakres prędkości obrotowej wałka krzywko­wego (wg warunków technicznych) i uruchomić napęd pompy zasilającej i silnik napędu głównego.Włączyć lampę stroboskopową, skierować jej światło na. dy­szę rozpylacza wtryskiwacza pierwszej sekcji i wyregulować błyski lampy, aby pokrywały się one w czasie z wytryskami paliwa z wtryskiwacza. Przy prawidłowym wyregulowaniu błysków lampy widoczny będzie wytryskujący z dyszy biały strumień oleju.Pokręcając dalej pokrętłem regulacyjnym lampy uzyskać za­nik obrazu wytryskiwanego strumienia.Skierować światło lampy stroboskopowej na podziałkę nacię­tą na kole zamachowym napędu pompy. Ustawić wskazówkę na dogodną do obliczeń wartość kąta (0°; 90°; 180°) i unierucho­mić ją w tym położeniu.— W opisany wyżej sposób oświetlić lampą dysze pozostałych . wtryskiwaczy i odczytywać na podziałce koła’ zamachowegowartości kątów odpowiadających chwili wtrysku. Przesunięcia kątowe początku wtrysku między poszczególnymi sekcjami nie powinny przekraczać tolerancji określonych w warunkach technicznych

Comments

comments