BADANIE PRĄDNICY PRĄDU PRZEMIENNEGO

Badanie alternatora, oprócz sprawdzania czy nie występują zwarcia lub przerwy w uzwojeniach stojana bądź wirnika, obej­muje sprawdzenie działania układu prostującego i regulatora na­pięcia.Sprawdzenie działania układu prostującego polega na kontroli pojedynczych diod w celu stwierdzenia czy nie są uszkodzone. Podczas badania diod należy sprawdzić:czy nie występują przerwy wewnątrz diod (w tym przypad­ku prąd nie może przepłynąć w żadnym kierunku);czy spadek napięcia prostowanego nie jest zbyt wysoki;czy nie nastąpiło zwarcie (w tym przypadku następuje prze­pływ prądu przez diodę w obu kierunkach);czy prąd zwrotny nie jest zbyt duży.Dwa pierwsze warunki sprawdza się przy badaniu prądu prostowanego, dwa o-statnie — przy badaniu prą­du zwrotnego.Alternator bada się na przyrządzie PSA lub na za­stawie diagnostycznym ZD-2 lub ZD-1 Przyrząd PSA jest zasila­ny prądem stałym — pod­czas pomiaru prądu prosto­wanego — i prądem prze­miennym — w czasie pomia­ru prądu zwrotnego. Do zasi­lania prądem stałym należy stosować akumulator 6 V z włączonym szeregowo opor­nikiem od 0,1 do 1 Q (przy dopuszczalnym obciążeniu 16 A).Jako prąd przemienny można zastosować prąd z sieci dostosowując urządzenie zmiany napięcia do wartości napięcia zasilającego.Do sprawdzania i regulacji regulatora niezbędne jest urzą­dzenie badawcze z komorą termostatyczną, zapewniającą utrzy­manie temperatury w wymaganych granicach. Podczas czynności kontrolno-regulacyjnych regulator powinien być umieszczony we­wnątrz tej komory. Przed rozpoczęciem badań regulator napięcia należy stabilizować termicznie, tzn. przetrzymać go przez 30 mi­nut w komorze termicznej w temperaturze 50 ± 3°C. Tę samą temperaturę należy utrzymywać w. komorze termicznej podczas pomiarów.WYPOSAŻENIE STANOWISKAPrzyrząd PSA lub zestaw diagnostyczny ZD-1 bądź ZD-2.Stanowisko do badań alternatorów z komorą termiczną.SPRAWDZANIE DIOD ALTERNATORAZamocować alternator na stanowisku.Rozłączyć końcówki diod prostowniczych i faz stojana.Połączyć przewody przyrządu z końcówkami badanej diody wg następujących zasad:przy badaniu diody dodatniej końcówkę krokodylkową przewodu połączonego z zaciskiem A przyrządu założyć na końcówkę diody, a końcówkę krokodylkową przewodu po­łączonego z zaciskiem C przyrządu zamocować do odizolo­wanej płytki prostowników;przy badaniu diody ujemnej przewody łączyć odwrotnie: gniazdo A przyrządu — z płytką prostowników i gniazdo C przyrządu — z końcówką diody.Ustawić przełącznik przyrządu w położeniu „badanie prądu prostowniczego”.Ustawić opornik tak, aby amperomierz wskazywał prąd 25 A..Sprawdzić spadek napięcia na woltomierzu (diody wykazujące większy spadek napięcia niż 1,2 V należy brakować).Zmierzyć prąd zwrotny. W tym celu należy nastawić przełącz­nik przyrządu na napięcie 50 V, przestawić przełącznik przy­rządu na „badanie prądu zwrotnego” i włączyć przełącznik J. Wartość prądu należy odczytać na górnej podziałce miliampe-romierza. Jeżeli prąd zwrotny przekracza 2 mA, diodę należy brakować.SPRAWDZANIE REGULATORA NAPIĘCIA— Zamocować alternator i jego regulator na stanowisku badaw­czym, połączyć alternator z silnikiem napędowym i wykonać układ połączeń Stabilizować termicznie regulator, wygrzewając go przez ok. 30 min w temperaturze 50±3°C.Włączyć wyłącznik akumulatora, uruchomić silnik napędzają­cy i stopniowo zwiększać jego prędkość obrotową tak, aby prędkość obrotowa alternatora wynosiła 5000 obr/min.Sprawdzić drugi stopień regulacji regulatora. W tym celu na­leży opornik stanowiska ustawić tak, aby uzyskać natężenie prądu wytwarzanego przez alternator w granicach 2-7-1,2 A. Woltomierz powinien wskazywać 14,2 ±0,3 V.Sprawdzić pierwszy stopień regulacji. W tym celu należy za pomocą opornika stanowiska zwiększyć pobór prądu do 25*-*-35 A i obserwować wskazania woltomierza. Regulowane na­pięcie powinno być niższe o 0,4*-0,7 V (dla regulatora 12 V) lub 0,04*-1,0 V (dla regulatora 24 V) od wartości ustalonej pod­czas próby drugiego stopnia regulacji.Jeżeli wyniki pomiaru są niezgodne z wymogami, należy prze­prowadzić regulację regulatora napięcia wg wskazań fabrycznej instrukcji obsługi.Posługując się opornikiem stanowiska badawczego, który po­czątkowo powinien być ustawiony na największą oporność, ustawić pobór prądu tak, aby jego wartość wynosiła 1/6 mak­symalnego prądu alternatora.BADANIE OBWODU ZAPŁONUBadanie urządzeń obwodu zapłonu (cewki zapłonowej, rozdzie­lacza zapłonu, kondensatorów i świec zapłonowych) można prze­prowadzić na omówionym już stole probierczym S-2 lub na kase­cie probierczej K-l Badania te można również wykonać bez wymontowywania urządzeń z pojazdu za pomocą ze­stawu diagnostycznego ZD-1.Kaseta probiercza K-l jest zasilana prądem przemiennym sieciowym jednofazowym o napięciu 220 V i prądem stałym o na­pięciu 6 lub 12 V z akumulatora. Jest ona wyposażona w podob­ne urządzenia jak stół probierczy S-2, nie ma tylko uchwytu do zamocowania prądnic i rozruszników oraz stołu magnetycz­nego.18’275Do sprawdzania świec zapłonowych stosuje się specjalny przy­rząd, w którym świeca zostaje oczyszczona, a następnie sprawdzo­na na iskrzenie.WYPOSAŻENIE STANOWISKAKaseta probiercza K-l lub stół probierczy S-2.Akumulator samochodowy 12 V.Przyrząd do sprawdzania świec zapłonowych.Szczelinomierz.PRZEBIEG ĆWICZENIABADANIE CEWEK ZAPŁONOWYCHPrzygotować kasetą do przeprowadzenia prób (wg instrukcji obsługi kasety.Dokonać oględzin zewnętrznych badanej cewki zapłonowej, sprawdzając stan obudowy, czystość gniazd i zacisków.Sprawdzić ciągłość uzwojenia pierwotnego cewki zapłonowej i opornika dodatkowego. W tym celu należy połączyć prze­wodami końcówki uzwojenia pierwotnego cewki z gniazdem lampki kontrolnej i włączyć jej przełącznik. Następnie koniec przewodu minusowego przenieść na zacisk opornika dodatko­wego i sprawdzić, czy lampka kontrolna zaświeci się. Świe­cenie się lampki kontrolnej przy obu próbach świadczy o ciąg­łości uzwojenia pierwotnego i opornika dodatkowego.Sprawdzić cewką zapłonową na iskrzenie. W tym celu na­leży:— Zamocować przerywacz w ramieniu uchwytu kasety, zacho­wując współosiowość wałków przerywacza i silnika napędza­jącego, a następnie wykonać układ połączeń (zastosować akumulator o napięciu odpo­wiadającym napięciu znamionowemu cewki zapłonowej).Włączyć kondensator kasety i rozsunąć całkowicie ostrza pierwszego iskiernika, do którego podłączona jest badana cpwka.Uruchomić silnik w odpowiednim kierunku i za pomocą opor­nika zwiększać stopniowo jego prędkość obrotową do uzyska­na częstotliwości przerw przerywacza określonej warunkami technicznymi.Ustawić maksymalną odległość między ostrzami iskiernika, przy której iskra nie zanika.Wyłączyć silnik i zmierzyć sprawdzianem lub suwmiarką od­ległość między ostrzami iskierników.Zanotować wynik i porównać z warunkami technicznymi da­nej cewki.BADANIE ROZDZIELACZY ZAPŁONU• Sprawdzić kąt zwarcia styków przerywacza. W tym celu na­leży:Osadzić badany rozdzielacz ze zdjętą głowiczką w uchwycie i połączyć go z silnikiem napędzającym zachowując współ-osiowość wałków.Wykonać układ połączeń Włączyć przełącznik lampki kontrolnej i obracając ręką wa­łek rozdzielacza obserwować momenty zapalania się i gaśnię-cia lampki kontrolnej i odpowiadające im położenia wska­zówki urządzenia stroboskopowego. Zaświecenie się lampki sygnalizuje zwarcie styków, a jej zgaśniecie — początek roz­wierania. W ten sposób zmierzyć kolejno kąty zwarcia po­szczególnych garbów krzywki przerywacza.Wyniki odnotować w protokole pomiaru. Maksymalne roz­bieżności między kątami zwarcia styków poszczególnych gar­bów nie mogą przekraczać wartości dopuszczalnych, podanych w warunkach technicznych (np. dla przerywacza silnika S-474 — ± 1,5%).• Sprawdzić ciągłość iskrzenia rozdzielacza zapłonu. W tym ce­lu należy:Na rozdzielacz (zamocowany w uchwycie kasety jak przy po­przedniej próbie) założyć głowiczkę i zacisk środkowy rozdzie­lacza połączyć z pierwszym iskiernikiem, a zaciski boczne z kolejnymi iskiernikami.Ostrze pierwszego iskiernika rozsunąć na maksymalną odle­głość, a pozostałych — na odległość 7 mm.Włączyć przełącznik cewki zapłonowej kasety i uruchomić sil­nik napędzający.Obracając opornicę regulatora prędkości obrotowej, zwiększaćstopniowo prędkość obrotową rozdzielacza. Odnotować pręd­kość obrotową wałka rozdzielacza, przy której wystąpi rów­nomierne iskrzenie na wszystkich iskiernikach, wartość tę po­równać z warunkami technicznymi. • Sprawdzić rozdzielacz zapłonu na równomierność rozmieszcze­nia iskier. W tym celu należy:Wyjąć końcówkę przewodu ze środkowego zacisku głowiczki rozdzielacza i umieścić ją w gnieździe tarczy stroboskopowej (pozostałe połączenia i zamocowanie rozdzielacza jak poprzed­nio).Uruchomić silnik i stopniowo zwiększać jego prędkość do osiągnięcia przez wałek rozdzielacza prędkości 600-1-800 obr/ /min. Obserwować przeskoki iskier na podziałce urządzenia stroboskopowego; powinny one występować równomiernie co 60° — dla rozdzielaczy sześciogarbikowych i co 90° — dla czte-rogarbikowych. Dopuszczalne odchyłki nie mogą przekraczać ± 1,5°.Wykonać charakterystykę odśrodkowego regulatora wyprze­dzenia zapłonu. W tym celu należy:Uruchomić silnik i pokręcając opornicą regulatora prędkości zwiększać stopniowo prędkość obrotową regulatora aż do po­jawienia się przeskoku iskier — ok. 200 obr/min (zamoco­wanie rozdzielacza i układu połączeń jak przy poprzedniej pró­bie).Począwszy od tego momentu co 100 obr/min notować odchy­lenia przeskoku iskry (w stopniach) względem położenia po-czątkowego. Pomiar przeprowadzić w całym zakresie pręd­kości.— Na podstawie uzyskanych wyników sporządzić charakterysty­kę regulatora odśrodkowego, tzn. zależność kąta przyspiesze­nia zapłonu od prędkości obrotowej wałka rozdzielacza, i po­równać ją z charakterystyką wzorcową • Wykonać charakterystykę podciśnieniowego regulatora wy­przedzenia zapłonu. W tym celu należy:— Połączyć wężem gumowym końcówkę regulatora podciśnienio­wego z końcówką pompy próżniowej i końcówką wakuometru kasety (zamocowanie rozdzielacza i układ połączeń jak przy poprzedniej próbie).uchomić silnik, za pomocą opornicy ustalić prędkość obro­ną rozdzielacza na wartości określanej warunkami technicz­ni (zwykle 800*-1000 obr/min).%eniając podciśnienie w regulatorze podciśnieniowym za Pon^Dcą pompy próżniowej (wskazania podciśnienia odczyty­wać na wakuometrze) odnotować dla różnych jego warto­ści (co 10 kPa) zmiany kąta wyprzedzenia (odchylenia przesko­ku iskry) w stosunku do położenia początkowego. Zapisów do­konywać w całym zakresie podciśnienia.— Na podstawie uzyskanych wyników sporządzić charakterysty­kę podciśnieniowego regulatora wyprzedzenia zapłonu i po­równać ją z charakterystyką wzorcową badanego rozdzielaczaBADANIE KONDENSATORÓW• Sprawdzić zwarcia w kondensatorze. W tym celu należy:Położyć kondensator obok kasety na materiale izolacyjnym.Połączyć kondensator z gniazdem lampy kontrolnej 220 V (przewody najpierw połączyć z kondensatorem, a następnie z gniazdem lampy).Podłączyć kasetę do sieci 220 x i włączyć lampkę kontrolną; zaświecenie się lampki świadczy o zwarciu lub przebiciu izo­lacji w kondensatorze.• Sprawdzić kondensator na iskrzenie. W tym celu należy:Osadzić w uchwycie kasety rozdzielacz stanowiący jej wypo­sażenie i połączyć jego przerywacz z gniazdem wtykowym P kasety.Włączyć cewkę i kondensator kasety.Rozsunąć, ostrza pierwszego iskiernika na odległość 7 mm.Uruchomić silnik i sprawdzić iskrzenie w różnych zakresach jego prędkości.Wyłączyć wyłącznik kondensatora kasety, powodując zanik iskrzenia w iskierniku.Wyłączyć silnik i podłączyć badany kondensator wg schema­tu Włączyć silnik i obserwować iskrzenie w iskierniku przy róż­nych jego prędkościach; brak iskrzenia świadczy o uszkodze­niu kondensatora.BADANIE ŚWIEC ZAPŁONOWYCHSprawdzić cechy świec i porównać je z danymi fabrycznymi, określając silnik, w jakim mają one zastosowanie.Dokonać oględzin świec w celu określenia stopnia ich zużycia i prawidłowości przebiegu spalania w silniku.Zmierzyć i ewentualnie wyregulować odstęp między elektro­dami.Założyć świecę do przyrządu i oczyścić ją (opiaskować i od-muchać sprężonym powietrzem).Podłączyć przewód zasilający, wytworzyć ciśnienie w komo­rze przyrządu (0,8-M,0 MPa), sprawdzić iskrzenie świecy, ob­serwując wyładowania elektryczne między elektrodami w lu­sterku przyrządu. Porównać iskrzenie świecy badanej z iskrze­niem świecy wzorcowej. Jeżeli we wzierniku przyrządu (lu­sterku) nie widać jasnych i regularnych wyładowań lub są one wyraźnie słabsze od wyładowań świecy wzorcowej, ba­dana świeca nie nadaje się do pracy w silniku.BADANIE UKŁADU ROZRUCHOWEGOBadanie układu rozruchowego w pojeździe polega na spraw­dzeniu kompletności układu i prawidłowości połączeń, możliwo­ści uruchomienia silnika oraz natychmiastowego wyłączania się rozrusznika po rozpoczęciu pracy przez silnik. Jeżeli podczas tej próby rozrusznik włącza się i wyłącza natychmiast bez zgrzy­tów i innych nienormalnych dźwięków oraz obraca wałem kor­bowym silnika z dostateczną prędkością obrotową, układ rozru­chowy można ocenić jako dobry. Końcową próbą jest sprawdze­nie dotykiem temperatury łączy przewodu zasilającego rozrusz­nik oraz temperatury korpusu rozrusznika, szczotek i kondensa­tora. Elementy te mogą być ciepłe, jednak zbyt wysoka tempe­ratura (przy’ dotyku gorące) świadczy o zbyt dużych oporach przepływu prądu.Rozrusznik bada się po wymontowaniu go z pojazdu na stole probierczym S-2.WYPOSAŻENIE STANOWISKAStół probierczy S-2.Dynamometr sprężynowy.Obrotomierz przenośny.SPRAWDZENIE PRZEKAŹNIKA ELEKTROMAGNETYCZNEGO (WŁĄCZNIKA) ROZRUSZNIKAWoltomierzWyregulować luzy między stykami przenośnika oraz między zworą a rdzeniem, wg wskazań instrukcji fabrycznej danego typu rozrusznika.Zamocować rozrusznik w uchwycie stołu probierczego i wy­konać układ połączeń wg schematu podanego na Opornik suwakowy ustawić na największy opór. Włączyć aku­mulator i sprawdzić na amperomierzu kierunek przepływu prądu; w razie potrzeby zmienić biegunowość. Zakres wska­zań woltomierza ustawić na 15—0—15 V.Zmniejszając stopniowo opór opornika suwakowego, obserwo­wać wskazania woltomierza i odnotować napięcie, przy któ­rym następuje włączenie się przekaźnika.Po włączeniu się przekaźnika zwiększyć opór opornika suwa­kowego i zaobserwować napięcie, przy którym nastąpi wyłączenie się przekaźnika.SPRAWDZANIE MOMENTU OBROTOWEGO ROZRUSZNIKA PRZY PEŁNYM JEGO ZAHAMOWANIU— Zamocować rozrusznik w uchwycie stołu tak, aby nie mógł się obrócić przy pełnym zahamowaniu. Założyć na kółko zę­bate rozrusznika dźwignię hamulca i umieścić na niej dyna­mometr — Zmierzyć długość dźwigni hamulca od osi wałka rozrusznika i do osi zaczepu dynamometru — Wykonać układ połączeń wg schematu podanego Rozrusznik włączyć z pominięciem przekaźnika elektromagne­tycznego, zwierając jego zaciski.Wcisnąć włącznik przyciskowy akumulatora i szybko odczy­tać wskazania amperomierza, woltomierza i dynamometru. Próba nie powinna trwać dłużej Obliczyć wartość momentu obrotowego rozrusznika wg wzoru.SPRAWDZANIE BIEGU JAŁOWEGO ROZRUSZNIKAZamocowanie rozrusznika i układ połączeń pozostawić jak przy poprzedniej próbie, lecz bez hamulca i dynamometru.Włączyć akumulator włącznikiem przyciskowym i po 30 s zmierzyć obrotomierzem przenośnym prędkość obrotową roz­rusznika oraz odczytać wskazania woltomierza i amperomie­rza. Próba nie może trwać dłużej niż 1 min.ANALIZA WYNIKÓW I UWAGI DO SPRAWOZDANIAWyniki pomiarów zestawić w odpowiednich tabelach i porów­nać je z warunkami technicznymi badanego rozrusznika.Jeżeli napięcie włączania przekaźnika elektromagnetycznego rozrusznika 12 V jest wyższe niż 9 V, a napięcie wyłączania wyż­sze niż 6,6 V, to przekaźnik jest niewłaściwie wyregulowany. Re­gulacja przekaźnika polega na wymianie jego sprężyny.Obliczony moment obrotowy rozrusznika i odczytane war­tości napięcia i prądu przy pełnym hamowaniu rozrusznika po­winny odpowiadać fabrycznym warunkom technicznym Jeżeli moment obrotowy jest mniejszy, a prąd pobierany większy od wartości podanych w warunkach technicznych, świad­czy to o istnieniu uszkodzeń uzwojeń wzbudzenia lub wirnika. Gdy zarówno moment obrotowy, jak i pobór prądu są mniejsze od wartości normalnych, to w złym stanie są styki połączeń ze­wnętrznych lub wewnętrznych rozrusznika. Jeżeli w tym przy­padku napięcie jest prawidłowe, to uszkodzenie występuje w sa­mym rozruszniku, natomiast gdy wartość napięcia odbiega od normy, to niesprawny jest układ połączeń poza rozrusznikiem.Jeżeli prąd pobierany przez rozrusznik na biegu jałowym jest większy od normalnego, a jego prędkość obrotowa mniejsza od zalecanej to w rozruszniku występują duże straty mechaniczne (np. zużycie łożyska lub ocieranie się wirnika o magneśnice sto­jana) bądź uzwojenia wirnika albo wzbudzenia są zwarte z ma­są lub między sobą. W tym przypadku rozrusznik nie nadaje się już do dalszej eksploatacji. Na biegu jałowym nie powinno wy­stępować iskrzenie na kolektorze. W przypadku iskrzenia należy dopasować szczotki lub przetoczyć kolektor.

Comments

comments