BADANIE UKŁADÓW CHŁODZENIA I ZASILANIA

Badania układów chłodzenia i smarowania mogą być przepro­wadzane w dwojaki sposób w zależności od celu, jakiemu służą.W przypadku badań silnika jako całości, których celem jest kontrola kompletności silnika oraz kompletności i prawidłowości działania mechanizmów i urządzeń niezbędnych do jego pracy, badanie układów chłodzenia i smarowania ma na celu wykrycie ewentualnych uszkodzeń zewnętrznych, stwierdzenie niezbędnej ilości cieczy chłodzącej i oleju silnikowego oraz wykrycie ewen­tualnych nieszczelności w połączeniach elementów. Polega to na przeprowadzeniu dokładnych oględzin i w zasadzie nie wymaga żadnych urządzeń oprócz manometru.Badania laboratoryjne układów chłodzenia polegają na spraw­dzaniu skuteczności chłodzenia, którą określa się na podstawie tzw. charakterystyki cieplnej chłodnicy. Charaktery­styka cieplna przedstawia zależność ilości ciepła rozproszonego przez chłodnicę, oporów aerodynamicznego i hydraulicznego oraz współczynnika rozproszenia ciepła od prędkości przepływu po­wietrza lub wody przez chłodnicę. Badania mające na celu uzy­skanie dokładnych wartości liczbowych charakteryzujących chłod­nicę przeprowadza się w tunelach aerodynamicznych.Szczelność układu chłodzenia można sprawdzić bez roz­bierania silnika przy użyciu urządzeń przedstawionych na Niezależnie od sprawdzenia szczelności układu prze­prowadza się kontrolę szczelności chłodnicy po jej wymontowa­niu z pojazdu. Szczelność chłodnicy można sprawdzić przy użyciu wody o temperaturze 60-i-80oC i pod ciśnieniem odpowiednim dla miejsca przecieków. Chłodnicę, której króćce zatkane są specjal­nymi korkami, zanurza się w wannie urządzenia wv pełnionej wodą i doprowadza się do niej powietrze o nadciśnie­niu (0,08-0,1 MPa).danego typu chłodnicy lub przy użyciu sprężonego powietrza i zbiornika wodnego. W pierwszym przypadku chłodnicę napełnia się gorącą wodą, wytwarza odpowiednie ciśnienie i obserwuje czy nie widać przecieków. Sprawdzenie szczelności przy użyciu sprę­żonego powietrza jest wygodniejsze, gdyż łatwiej jest określićBadanie pokrywy wlewu chłodnicy polega na spraw­dzeniu prawidłowości regulacji jej zaworów – parowego i po­wietrznego. Badanie to przeprowadza się na urządzeniu wyposażonym w pompę tłoczkową, wytwarzającą w zależności od potrzeby podciśnienie lub nadciśnienie, oraz w manometr.Badanie pompy wody ma na celu określenie jej wydaj­ności i wysokości (ciśnienia) tłoczenia w zależności od prędkości obrotowej wirnika. Pomiar wydajności można przeprowadzić me­todą objętościową, która polega na wypełnianiu zbiornika o zna­nej pojemności i mierzeniu czasu napełniania, lub metodą prze­pływu ciągłego. Przy tej ostatniej metodzie przyrząd pomiarowy musi być wyposażony w zwężkę pomiarową połączoną z mano­metrem różnicowym lub wodomierz.urządzenie do sprawdzania pomp wody umożliwia sprawdzenie szczelności pompy oraz określenie jej wydajności i ciśnienia tłoczenia. Urządzenie składa się ze sto­łu z układem napędowym i tablicą rozdzielczą, zbiornika na gorącą wodę, zbiornika przelewowego i manometru kontrolnego.Na stole znajduje się uniwersalny uchwyt do mocowania pomp wody różnych typów, układ napędowy, składający się z silnika elektrycznego zamocowanego przesuwnie na szynach i przekład­ni pasowej. Do sterowania przyrządem służy tablica rozdzielcza umieszczona na bocznej ścianie stołu.Zbiornik na’ wodę gorącą, o pojemności 50 1, wyposażony jest w grzałki elektryczne do podgrzewania wody, zawór spustowy, termometr i wskaźnik umożliwiający określenie ilości wody wy­pompowywanej ze zbiornika oraz wskazujący poziom wody w zbiorniku. Do połączenia pompy ze zbiornikiem służy wąż gu­mowy.Zbiornik przelewowy, wyposażony w zawór spustowy, łączy się z badaną pompą wężem gumowym.Pomiar wysokości tłoczenia wykonuje się przy użyciu mano’ metru i wakuometru włączonych do przewodów ssawnego i tło­cznego pompy. Prędkość obrotową pompy określa się przy po-mocy przystawnego obrotomierza.Badanie termostatu polega na zdjęciu jego charaktery­styki. Istota badań jest jednakowa bez względu na typ termo­statu. Charakterystykę termostatu, która określa zależność wznio­su zaworu termostatu od temperatury cieczy, zdejmuje się przy użyciu urządzenia WYPOSAŻENIE STANOWISKAUrządzenie do badania skuteczności chłodzenia.Urządzenie do sprawdzania szczelności chłodnic.Urządzenie do sprawdzania pokrywy wlewu chłodnicy.Obrotomierz.Urządzenie do określania charakterystyki termostatów.Podgrzać wodę w zbiorniku urządzenia do temperatury 80°C.Uruchomić pompę wody i napęd wentylatora. Co 3 minuty odczytywać wskazania termometrów na wlociei wylocie wody w chłodnicy, wskazania wodomierza i obroto­mierza wskazującego prędkość obrotową wentylatora.Powtórzyć pomiar 3-krotnie dla różnych prędkości obrotowych wentylatora i przy różnych wydajnościach pompy.Na podstawie wyników pomiaru obliczyć skuteczność chło­dzenia, czyli ilość ciepła rozproszonego przez chłodnicę przy różnych prędkościach obrotowych wentylatora i różnej wy­dajności pompy, wg następującego wzoruBADANIE SZCZELNOŚCI CHŁODNICYUszczelnić króćce i wlew chłodnicy korkami gumowymi.Zamocować chłodnicę w zbiorniku z wodą.Włączyć dopływ sprężonego powietrza do chłodnicy.Obserwować czy nie wydostają się z chłodnicy pęcherzyki po­wietrza; zaznaczyć, ewentualne miejsca wydostawania się PS cherzyków powietrza.Badanie powtórzyć po obróceniu chłodnicy.Spostrzeżenia odnotować w zeszycie.BADANIE POKRYWY WLEWU CHŁODNICYTłok pompy przyrządu ustawić w skrajnym położeniu odpo­wiadającym początkowi suwu ssania.Umieścić w króćcu przyrządu badaną pokrywę tak, aby połą­czenie jej z króćcem było całkowicie szczelne.Przesuwając tłok pompy wytworzyć w urządzeniu niezbędne podciśnienie.Odnotować wskazania wakuometru i sprawdzić, czy podciśnie­nie nie spada.Zdjąć badaną pokrywę z króćca przyrządu i przesunąć tłok pompy w skrajne położenie odpowiadające początkowi suwu tłoczenia.Założyć ponownie pokrywę wlewu chłodnicy na króciec przy­rządu i wytworzyć za pomocą pompy niezbędne nadciśnienie.Odnotować wskazania manometru i sprawdzić, czy ciśnienie nie spada.Porównać uzyskane wyniki z zaleceniami instrukcji fabrycz­nej i wyciągnąć wnioski co do stanu zaworów pokrywy.BADANIE TERMOSTATUNapełnić zbiornik urządzenia wodą.Zamocować badany termostat w uchwycie urządzenia.Włączyć urządzenie grzejne.Obserwować wskazania termometru i odpowiadające im po­łożenia wskazówki czujnika, określające podnoszenie się za­woru termostatu.Wyłączyć grzałkę urządzenia i obserwować wskazania termo­metru i odpowiadające im położenia czujnika, określające opa­danie termostatu.Wyniki pomiaru odnotować w analogicznej tabelce. Na podstawie wyników pomiaru sporządzić charakterystykę termostatu dla wznoszenia się i opadania zaworu, ujmującą zależność położenia zaworu od temperatury cieczy. Do spraw­dzenia stanu technicznego termostatu niezbędne jest wykona­nie przynajmniej dwóch pomiarów.Do najważniejszych czynników wpływających na jakość wy­twarzanej przez g a ź n i k mieszanki należą:szczelność gażnika,poziom paliwa w komorze pływakowej i związana z tym szczel­ność zaworka iglicowego,przepustowość dysz gażnika,wydajność pompki przyspieszającej,stan urządzenia wzbogacającego.Nieszczelność gażnika może być spowodowana zastosowaniem niewłaściwych lub zużytych uszczelek, zwichrowaniem przylega­jących do siebie powierzchni, pęknięciami kadłubów, itp. Gaźnik uważa się za szczelny, jeżeli w ciągu 15 min po napełnieniu ko­mory pływakowej paliwem pod ciśnieniem odpowiadającym ciś­nieniu tłoczenia pompy paliwowej (przeważnie nadciśnienie ok. 0,02 MPa) na połączeniach i zaślepkach nie wystąpią krople pa­liwa. Szczelność gażnika sprawdza się w położeniu odpowiadają­cym jego pracy z dopuszczalnym odchyleniem do 10°.Poziom paliwa można określić metodą bezpośredniego pomia­ru, np. za pomocą suwmiarki (jeżeli zaworek odcinający dopływ paliwa znajduje się w korpusie gażnika, np. G35 i G43) po zdję­ciu pokrywy komory pływakowej, lub metodą naczyń połączonych ( Niektóre wytwórnie zalecają sprawdzanie poziomu paliwa przez pomiar położenia pływaka względem po­krywy komory pływakowej).Gęstość paliwa stosowanego przy badaniu i regulacji gaźnika wpływa w poważnym stopniu na jego poziom w komorze pływa­kowej. Stosowanie paliwa o gęstości innej niż to przewidują wa­runki techniczne prowadzi do uzyskania błędnych wyników. Więk­sza gęstość powoduje obniżenie, a mniejsza — podwyższenie pozio­mu paliwa.Na poziom paliwa wpływa również masa pływaka i jego szczelność. Dlatego przed sprawdzeniem poziomu paliwa należy sprawdzić szczelność pływaka zanurzając go w wodzie o tempe­raturze 70-f-80°C na ok. 1/2 min. Jeżeli pływak jest nieszczelny, zaczną się z niego wydostawać pęcherzyki powietrza. Należy rów­nież sprawdzić masę pływaka. Powinna ona odpowiadać warun­kom technicznym.Ponadto na poziom paliwa w komorze pływakowej ma rów­nież wpływ szczelność zaworka iglicowego. Nieszczelność zawor-ka można wykryć przy sprawdzaniu poziomu paliwa metodą naczyń połączonych lub sprawdzając zaworek iglicowy na specjal­nym urządzeniu W urządzeniu tym wykorzystano rów­nież zasadę naczyń połączonych. Zasada pomiaru polega na wy­tworzeniu podciśnienia w napełnionej wodą U-rurce, której jedno nieruchome ramię zostaje zamknięte badanym zaworkiem. Podciśnienie uzyskuje się przez opuszczenie o 250 mm drugiego otwar­tego ramienia, po uprzednim wyrównaniu menisków wody w obu ramionach. Jeżeli zaworek iglicowy jest szczelny, opadanie po­ziomu wody w ramieniu nieruchomym jest powolne. Czas opada­nia wody jest miernikiem szczelności zaworka i nie powinien byćkrótszy niż 30 s.Sprawdzanie wydajności pompki przyspieszającej polega na po­miarze ilości paliwa podawanego przez nią w czasie 10-krotnie powtarzanego szybkiego pełnego otwierania przepustnicy mieszan­ki. Ilość podanego paliwa odczytuje się na podziałce menzurki. Warunki techniczne gażnika określają liczbę ruchów przepustnicy i odpowiadającą im wydajność.Do badania szczelności gażnika oraz do pomiaru poziomu paliwa w komorze pływakowej i wydajności pompki przyspieszającej słu­ży urządzenieZgodnie z normą PN-70/S-36005 przepustowość dyszy jest to ilość wody w cm1 przepływająca przez dyszę w ciągu 1 min pod ciśnieniem 1000 ±2 mm słupa wody i w temperaturze 20±1°C. Każda dysza ma cechę określającą jej przepustowość lub średnicę otworu wyrażoną w setnych częściach mm (np. dysza z cechą 140 — rfia otwór średnicy 1,4 mm).Sprawdzanie dyszy przez pomiar średnicy otworu nie jest mia­rodajne, ponieważ wszelkie zniekształcenia otworu (owalność, stożkowość, okaleczenia) powodują zmianę jej przepustowości. Na podstawie pomiaru średnicy otworu można jedynie określić przy­bliżoną wartość przepustowości dyszy.Do sprawdzania przepustowości dysz używa się wody, ponie­waż jej gęstość jest stała i praktycznie nie zmienia się pod wpły­wem temperatury. Nie jest ona również szkodliwa dla zdrowia i nie stwarza niebezpieczeństwa powstania pożaru. Kierunek prze­pływu wody przez dyszę musi odpowiadać kierunkowi przepły­wu przez nią paliwa w gaźniku. Wysokość słupa wody mierzy się od powierzchni wlotowej dyszy.Do pomiarów przepustowości dysz służą przyrządy zwane przepływomierzami. Rozróżnia się przepływomierze do pomiarów bezpośrednich i pośrednich. Przepływomierze do pomiarów bezpo­średnich określają ilość wody przepływającej przez dyszę w jed­nostce czasu pod stałym ciśnieniem. Natomiast w przepływomie­rzach do pomiarów pośrednich pomiar polega na porównaniu prze­pustowości dyszy badanej z przepustowością dyszy wzorcowej. Ze względu na stosunkowo małą dokładność pomiarów porównaw­czych powszechne zastosowanie znalazły przepływomierze do po­miarów bezpośrednich. Schemat takiego przepływomierza przed­stawia rys. 5-6.Zbiornik górny jest wyposażony w rurkę szklaną umożliwiają­cą kontrolę poziomu zawartej w nim wody oraz grzałkę elek­tryczną do jej podgrzewania. Woda ze zbiornika górnego prze­pływa przez zawór do komory pływakowej, której zadaniem jest utrzymanie stałego poziomu wody (na tej samej zasadzie co w gaźniku). Z komory pływakowej woda przepływa do przystaw­ki wyposażonej w nastawny zawór iglicowy, służący do regula­cji ilości wody przepływającej przez przystawkę. Ponadto w przy­stawce znajduje się termometr do sprawdzania temperatury wo­dy. Z przystawką połączona jest szklana rurka tłocząca, w dolnej części której znajduje się zawór przepustowy i gniazdo do mocowania badanej dyszy. Do określenia odległości poziomu wody w rurce tłoczącej od dyszy służy pręt pomiarowy lub odpowied­nia podziałka. Woda przepływająca przez dyszę może spływać do menzurki (w czasie pomiaru) lub do zlewu. Dolny pomocni­czy zbiornik urządzenia służy do napełniania zbiornika górnego.tłoczący tego urządzenia (w gaźnikach, w których włączenie urzą­dzenia wzbogacającego odbywa się mechanicznie — np. gaźnik G43 silnika S472). Przyrząd do kontroli ustawienia położenia prze­pustnicy, przy którym otwiera się zawór urządzenia wzbogaca­jącego,Chwilę otwarcia zaworka wyczuwa się pokonując opór sprężyny przy obracaniu przepustnicy. W wie­lu gaźnikach (np. gaźniki G35 i G43) urządzenie wzbogacające stanowi całość konstrukcyjną z pompką przyspieszającą. W takich gaźnikach położenie tłoczka pompki względem zaworu urzą­dzenia wzbogacającego reguluje się nakrętką na trzpieniu tłocz­ka. Przez wkręcanie nakrętki unosi się tłoczek, powodując tym samym późniejsze włączenie urządzenia wzbogacającego (przepust-nica otwarta o większy kąt). Dla gaźników G43 odległość kra­wędzi przepustnicy od ścianki korpusu gażnika w chwili włącze­nia się urządzenia powinna wynosić 18 mm.Poważny wpływ na działanie układu zasilania ma również pompa paliwa. Powinna ona podawać do gażnika paliwo w do­statecznej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem. Niezbędne jest również wytwarzanie przez pompę podciśnienia potrzebnego do wyssania paliwa ze zbiornika. Jeżeli wytworzone przez pompę ciśnienie jest niezgodne z wymaganiami warunków technicznych to może powodować zmiany w poziomie paliwa w komorze pły­wakowej.Przyczyną niewłaściwego ciśnienia tłoczenia wytwarzanego przez pqmpę może być nieodpowiednia charakterystyka spręży­ny przepony. Zmniejszenie wydajności pompy może być spowo­dowane zużyciem dźwigni napędowej, zmniejszeniem sprężystości sprężyny lub nieszczelnością zaworków.W przypadku uszkodzenia uszczelki lub niewłaściwego osa­dzenia szklanki osadnika może nastąpić zapowietrzenie się ukła­du, co z kolei powoduje niedostateczne zasilanie gażnika pali­wem.O uszkodzeniu przepony pompy świadczy wyciek paliwa przez otworek w korpusie pompy.Badanie pomp paliwa obejmuje:sprawdzenie szczelności pompy,pomiar podciśnienia ssania,pomiar nadciśnienia tłoczenia,sprawdzenie szczelności zaworków wlotowego i wylotowego.pomiar wydajności.Wymienione wyżej badania gażnika i pomp paliwowych moż­na również wykonywać na uniwersalnym stanowisku UG2 Stanowisko UG2 (UG1).Urządzenie do mycia i montażu zepołów układu zasilania Waga laboratoryjna.Sprężarka powietrzna.Sekundomierz.

Comments

comments