Działanie hamulców

Działanie hamulca zasadniczego. Po naciśnięciu na pedał w układzie uruchamiającym powstaje ciśnienie, które powoduje przesunięcie tłoczka w położenie i dociśnięcie płytki hamulcowej do tarczy hamulca. Jednocześnie powstaje reakcja równa sile docisku i przeciwnie do niego skierowana, która przesuwa cały zacisk w kierunku przeciwnym ruchowi tłoczka i dociska ścianką oporową drugą płytkę do tarczy hamulca. W ten sposób obie płytki są dociskane z jednako­wą siłą z obu stron do tarczy, co zapewnia równomierne zużywa­nie się okładzin ciernych.Z chwilą ustania nacisku na pedał hamulca ciśnienie w ukła­występuje żadna siła, która mogłaby przepchnąć tłoczek przez ten pierścień w kierunku położenia spoczynkowego. W ten spo­sób tłoczek jest zawsze ustawiony w pobliżu płytki hamulcowej i w miarę zużywania się okładzin ciernych – przesuwany do niej0 wielkość zużycia.Działanie hamulca pomocniczego. Po pociągnięciu linką dźwigni hamulca ręcznego następuje jej obrót1 przesunięcie za pomocą płytki naciskowej sworznia i tulejki w kierunku płytki hamulcowej, a przez to dociśnięcie jej do tarczy hamulca. Przeciwległa płytka hamulcowa, tak jak poprzednio, zostaje dociśnięta do tarczy hamulca przez ściankę oporową zacisku. Po zwolnieniu hamulca dźwignia obróci się do położenia początkowego, ustanie nacisk płytki na sworzeń, wskutek czego powróci on pod działaniem sprężyny talerzowej do położenia wyjściowego, pociągając za sobą tulejkę.dzie uruchamiającym zanika i tłoczek zacisku cofa się do położe­nia spoczynkowego.Ponieważ ruch tłoczka w kierunku płytki hamulcowej jest powodowany ciśnieniem płynu, w razie potrzeby tłoczek bez trudu pokonuje opór przesunięcia przez pierścień uszczelniają­cy. Natomiast powrót tłoczka następuje tylko w granicach elas­tyczności gumowego pierścienia uszczelniającego, ponieważ nieUrządzenie do samoczynnej regulacji luzu między okładzina­mi ciernymi a tarczą hamulca – umieszczone wewnątrz cylinderka i tłoczka zacisku tylnego hamulca – składa się z następujących zasadniczych części: sworznia z gwintem 5-zwojowym, tulejki gwintowanej, sprężyny, łożyska kulkowego i płytki oporowej. Tulejka jest nakręcona na sworzeń, a jej obracanie się na sworzniu ułatwia łożysko kulkowe.Gdy luz między okładzinami ciernymi a tarczą, wskutek zużycia okładzin, przekroczy przewidzianą wartość, tłoczek pod działaniem ciśnienia w układzie uruchamiającym wysuwa się nadal z cylinderka, co powoduje obrót tulejki na sworzniu. Sprężyna umożliwia obrót i przesuwanie się tulejki, ponieważ kierunek jej zwinięcia i kierunek obrotu tulejki są zgodne, co powoduje zwiększenie wewnętrznej średnicy sprężyny. W celu zapobieżenia obracania się tłoczka razem z tulejką ma on wyfre-zowany rowek, w który wchodzi występ na nakładce hamul­cowej.Po zakończeniu hamowania pierścień uszczelniający, powra­cając do pierwotnego kształtu cofa tłoczek aż do zetknięcia się z tulejką, przy czym sprężyna wraca do poprzedniej średnicy i blokuje tulejkę w nowym położeniu.Urządzenie to reguluje omawiany luz zarówno w przypadku użycia hamulca zasadniczego, jak i pomocniczego. Tarczowy mechanizm hamulcowy (pomocniczy)Tarczowy mechanizm hamulcowy stosowany w hamulcach pomocniczych Do uruchamianiatego typu mechanizmu hamulcowego z zasady jest stosowany mechaniczny układ uruchamiający. Mechanizm ten składa się z tarczy hamulca i szczęk hamulcowych.Tarcza hamulca – osadzona na wale napędowym – w czasie jazdy obraca się pomiędzy dwiema szczękami.Szczęki – w kształcie klocków – od strony tarczy wyłożone są okładzinami ciernymi. W czasie hamowania, pod działaniem mechanicznego układu uruchamiającego (ręcznego), szczęki są dociskane do tarczy hamulca.Taśmowy mechanizm hamulcowy (pomocniczy)Schemat taśmowego mechanizmu hamulcowego pokazano na . Ten typ mechanizmu hamulcowego stosowany jest wyłącznie w hamulcach pomocniczych i do jego uruchamia­nia służy z zasady mechaniczny układ uruchamiający. Mecha­nizm ten składa się z następujących zasadniczych części: bębna hamulcowego, taśmy ciernej i dźwigni zaciskowej.Bęben hamulcowy – wykonany tak samo, jak w bębnowym mechanizmie hamulcowym, z tym że powierzchnią roboczą jest zewnętrzna jego ściana. Bęben osadzony jest na wale napędo­wym i wraz z nim obraca się w czasie jazdy.Taśma cierna – stalowa, od strony bębna wyłożona okładziną cierną – opasuje bęben. Przez końce taśmy przetknięty jest sworzeń, na który nałożone są sprężyny śrubowe odpychające taśmę od bębna i utrzymujące ją w tym położeniu wówczas, gdy hamulec jest wyłączony.Dźwignia zaciskowa koncern krótszego ramienia połączona jest z górnym końcem sworznia, środkiem – z końcem górnej części taśmy, a końcem dłuższego ramienia – z cięgłem, łączącym ją z dźwignią hamulca ręcznego.Pociągnięcie górnego ramienia dźwigni zaciskowej przez cię­gło, w kierunku pokazanym strzałką, powoduje jej obrót, w wy­niku czego górny koniec taśmy zostaje pociągnięty w dół, a dolny w górę i taśma zostaje zaciśnięta na bębnie.Szczękowy mechanizm hamulcowy (pomocniczy)Szczękowy mechanizm hamulcowy (pomocniczy) służy do hamowania samochodu na postoju.Hamulec ten jest umieszczony na kryzie wałka głównego skrzynki biegów lub na kryzie wałka skrzynki rozdzielczej. Budowę tego hamulca wyjaśnia Jego mechanizm uruchamiający jest zblokowany z kombinowanym zaworem ha­mulcowym. Przy zahamowywaniu samochodu hamulcem po­mocniczym (ręcznym) zostają jednocześnie uruchomione hamul­ce przyczepy lub naczepy.Korzystanie z hamulca pomocniczego podczas jazdy jest nie­dopuszczalne, ponieważ powoduje to nadmierne obciążenie me­chanizmów przeniesienia napędu i w przypadku dłuższego ha­mowania w czasie jazdy może spowodować ich uszkodzenie lub zniszczenie.Układ uruchamiający hamulce służy do przeniesienia siły mięśni kierowcy lub siły pochodzącej ze specjalnego źródła energii, włączonego do układu, do mechanizmu hamulcowego. Układ ten powinien zapewniać równomierny rozkład sił na oba koła tej samej osi oraz proporcjonalny rozkład sił na przednią i tylną oś pojazdu. Oprócz tego układ uruchamiający wielokrot­nie zwiększa siłę wywieraną na pedał hamulca przez kierowcę.Pod względem zasady działania układy uruchamiające dzieli­my na mechaniczne, hydrauliczne i pneumatyczne.Mechaniczne układy uruchamiająceW mechanicznych układach uruchamiających ruch pedału hamulca zasadniczego (nożnego) lub dźwigni hamulca pomocni­czego (ręcznego) jest przenoszony do mechanizmu hamulcowego za pomocą cięgieł, dźwigien, wałków pośredniczących itp. Ukła­dy tego typu dzielimy na: sztywne (cięgła są wykonane jako pręty lub drążki), półsztywne (cięgła wykonane częściowo jako pręty lub drążki, a częściowo jako giętkie linki) oraz elastyczne (cięgła są wykonane jako giętkie linki).Mechaniczne układy uruchamiające są rzadko stosowane w hamulcach zasadniczych (głównie w lekkich i tanich samodpwych dach), natomiast z zasady są stosowane w hamulcach pomocni­czych.Schemat działania mechanicznego układu uruchamiającego hamulce zasadniczeNacisk na pedał powoduje przesunięcie cięgła, które pociąga za sobą dźwi­gnię rozpieracza. Dźwignia obraca się, a wraz z nią rozpieracz, dociskając szczęki do bębna.Działanie mechanicznego układu uruchamiającego hamulec ręczny działający na kołaPocią-‚ gniecie cięgła giętkiego (cięgło Bowdena) za pomocą dźwigni hamulca ręcznego powoduje obrót dźwigni rozpieracza, która krótszym ramieniem dociska jedną szczękę do bębna, a drugim ramieniem przesuwa popychacz, a ten dociska do bębna drugąszczękę.Hamulec silnikowyHamulec silnikowy (tzw. zwalniacz) służy do hamowaniaciężkich pojazdów samochodowych na długich zjazdach w celu zabezpieczenia hamulców zasadniczych przed przegrzewaniem podczas długotrwałego hamowania i nadmiernym zużywaniem okładzin ciernych.Schemat hamulca silnikowego Składa się on z mechanicznego układu uruchamiającego, zaworu i urządzenia ograniczającego lub odcinającego dopływ paliwa.Zawór motylkowy (przepustnicą) lub płytkowy, umieszczony w rurze wydechowej silnika, służy do zamykania przepływu spalin. Dzięki zastosowaniu tego zaworu silnik podczas hamo­wania pracuje jako sprężarka nie tylko w suwie sprężania, lecz i w suwie wylotu.Urządzenie ograniczające lub odcinające dopływ paliwa sto­sowane jest w silnikach wysokoprężnych. W silnikach gaźniko-wych stosowane jest urządzenie umożliwiające zasysanie powie­trza do cylindrów z pominięciem gaźnika.Działanie. Z chwilą zamknięcia zaworu i odcięcia dopływu paliwa silnik napędzany przez koła i układ napędowy pojazdu pracuje jako sprężarka. Spręża zassane powietrze, co wywołuje dodatkowy opór obracania wału korbowego, a tym samym daje efekt hamowania. W chwili zmiany biegów silnik odłączony od układu napędowego przestaje pracować jako hamulec.

Comments

comments