Działanie skrzynki biegów

Bieg luzem. położenie kół zębatych najprostszej skrzynki biegów, gdy wszystkie biegi są wyłączone W takim położeniu obracające się koło zębate wałka sprzęgłowe­go obraca stale z nim zazębione koło zębate wałka pośredniego, a więc i wałek pośredni. Ponieważ koło zębate na wałku pośred­nim ma większą średnicę niż koło zębate wałka sprzęgłowego, obraca się ono wolniej niż wał korbowy silnika. Jest to więc stała przekładnia zwalniająca. Wałek główny skrzynki biegów nie obraca się, ponieważ żadne z jego przesuwnych kół zębatych n» jest zazębione z żadnym kołem zębatym wałka pośredniego-W tym przypadku, mimo że silnik pracuje i sprzęgło jest włączo­ne, napęd nie jest przenoszony na dalsze zespoły układu przenie­sienia napędu. Umożliwia to uruchomienie silnika bez koniecz­ności jednoczesnego ruszenia z miejsca i postój z uruchomiony silnikiem.za pomocą mechanizmu zmiany biegów przesunięte tak, ze jest zazębione z kołem zębatym pierwszego biegu na wałku pośred­nim, a tym samym jest przez nie obracane wraz z wałkiem głównym. Ponieważ koło zębate pierwszego biegu na « głównym ma większą średnicę niż napędzające go koło wałku pośrednim, obraca się ono wolniej niż wałek Kosztem takiego zwolnienia prędkości obrotowej wałka go w stosunku do prędkości obrotowej wału korbowego uzvski się największą siłę na kołach napędowych pojazdu, lecz cześnie najmniejszą prędkość jazdy.Drugi bieg. położenie kół tych skrzynki biegów po włączeniu drugiego biegu W hnjprzypadku koło zębate drugiego biegu na wałku głównym mniejszą średnicę niż napędzające je koło zębate na waflupośrednim, a więc obraca się szybciej niż wałek pośredni, leajeszcze nie tak prędko jak wął korbowy silnika, poniewtfw przekazywaniu obrotów bierze udział stała przekładnia zwaJ.niająca pomiędzy wałkiem sprzęgłowym a wałkiem pośredniaUzyskujemy wiec większą prędkość jazdy, lecz jcdnoczoHmniejszą siłę na kołach napędowych pojazdu. Bieg bezpośredni. położenieH zębatych skrzynki biegów po włączeniu biegu bezpośredniego (w tym przypadku trzeciego). Wówczas koło zębate drugiego biegli na wałku głównym zostało zazębione swymi wewnętrznymi] zębami z kołem zębatym wałka sprzęgłowego, czyli wałek «łów ny skrzynki biegów i wałek sprzęgłowy są połączone lxzpośrmj nio, a wałek pośredni, mimo że się obraca, nie bierze w przenoszeniu napędu. Dzięki bezpośredniemu połą łek główny skrzynki biegów obraca się z taką samą pr jak wał korbowy silnika. Dzięki temu uzyskuje się naj prędkość jazdy, lecz jednocześnie najmniejszą siłę na napędowych pojazdu.Bieg tylny. położenie koł zęba tych skrzynki biegów po włączeniu biegu tylnego. W tym pr padku koło zębate pierwszego biegu na wałku głównym zostai1 zazębione z pośredniczącym kołem zębatym tylnego bieg bionym stale z kołem zębatym tylnego biegu na wałku nim. Wskutek wprowadzenia do przekładni koła poś go wałek główny obraca się w tym samym kierunku co pośredni, a więc w kierunku odwrotnym niż wał korbowy przy włączeniu biegów do jazdy do przodu obraca runku tym samym. Wskutek zmiany kierunku obrotu cłownego, koła napędowe pojazdu będą obracać się row-ż w przeciwnym kierunku, czyli do tyłu, a więc pojazd będzieruszać się w tył.Działanie skrzynek cztero- i pięciobiegowych o kołach zęba-horzesuwnych nie rożni się niczym od działania skrzynek biegowych, z tym ze mają one o jedną lub dwie pary kółzębatych więcej.Budowa mechanicznej skrzynki biegów ze stale zazębionymi kołami zębatymiMechaniczna skrzynka biegów ze stale zazębionymi kołami zębatymi różni się od skrzynki biegów z przesuwnymi kołami zębatymi głównie konstrukcją koł zębatych, sposobem ich osa­dzenia na wałku głównym oraz sposobem włączania przekładni Zaletą skrzynek biegów o stałym zazębieniu kół zębatych jest cicha praca (dzięki zastosowaniu kół zębatych o skośnym zazę­bieniu) oraz wyeliminowanie zgrzytów przy zmianie biegów , (dzięki przełączaniu przekładni za pomocą sprzęgieł kłowych i synchronizatorów). W takich skrzynkach biegów jedynie pierwszy i tylny bieg mogą być włączane przez przesuwne koła zębate.Kolo zębate, oprócz uzębienia na obwodzie stale zazębionego z współpracującym kołem zębatym danej przekładni, ma na bocznej ściance wieniec zębaty, który służy do sprzęgania go ze sprzęgłem kłowym. W wieńcu zębatym co drugi ząb jest o połowę otszy. Koła zębate wałka głównego skrzynki biegów i współ-nJapU, .Ct Z nimi koła z ?hatc wałka pośredniego są stale zazębio-nieważ wałek pośredni, gdy silnik pracuje, stale się obraca, y uzyskać bieg luzem, koła zębate na wałku głównym są zone swobodnie i obracają się na nim jak na osi.zębatego na wałku głównym, a przez sprzęgnięcie go tym wałkiem Do sprzęgania kół zębatych z wa H głównym służą sprzęgła kłowe lub synchronizatory.Sprzęgło kłowe- tuleja osadzona na wielowpUM wałka głównego skrzynki biegów między kołami zębawB dwóch sąsiednich przekładni (np. między kołem zębat m stałej! zazębienia wałka sprzęgłowego a luźno obracającym się kotew zębatym przekładni). Tuleja ta ma wytoczenie, w które wch B ramiona widełek wodzika, a na ścianach czołowych-uzęW B wew/nętrzne, odpowiadające wieńcom zębatym sąsiednia1 :łanie sprzęgła kłowego pokazano na rysunku Przedaniach wewnętrznych tulei co drugi ząb jest usunięty, kłowego polleżeniem koło zębate i sprzęgło kłowe są ustawione względ be w położeniu I i obracają się z różnymi prędkościami, chwilą rozpoczęcia przesuwania sprzęgła (np. w lewo) jego kły hodzą łatwo w szerokie luki między zębami wieńca zębatego WC ganego koła (położenie II). Wskutek różnicy prędkości obrotowych, dłuższe zęby wieńca zębatego sprzęganego koła stykają się z kłami sprzęgła, zmuszając je do obracania się z taką samą prędkością czyli następuje wyrównanie prędkości obrotowych sprzęganych elementów. Z tą chwilą pełne zazębienie (położenie IV) jest już zupełnie łatwe.Jeżeli sprzęgło kłowe zostanie zazębione z kołem zębatym wałka sprzęgłowego, to wałek ten zostanie sprzęgnięty bezpo­średnio z wałkiem głównym skrzynki biegów (bieg bezpośredni), a jeżeli z kołem zębatym swobodnie obracającym się na wałku głównym, to koło to zostanie sprzęgnięte z tym wałkiem, który wskutek tego będzie się musiał razem z nim obracać (bieg bezpośrednio niższy od biegu bezpośredniego).Synchronizator – połączenie sprzęgła kłowego ze stożkfi sprzęgłem ciernym służy do ułatwienia zmiany biegów. B wę synchronizatora pokazano na rysunku 4-20. Synchroniz składa się z tulei wewnętrznej, osadzonej na wielowpuściew-‚ głównego skrzynki biegów, pomiędzy kołami dwóch sąsiedjfl przekładni (na rysunku pokazano tylko koło zębate wałka sprz . głowego). Tuleja ta ma zewnętrzne uzębienie takie samo wieńce zębate kół sprzęganych oraz stożkowe wgłębienia z obu stron. Na tuleję wewnętrzną jest nasunięta tuleja przesuwni o wewnętrznym uzębieniu ()bie tuleje sprzęgniętejomocą zatrzasków kulkowych. Na obwodzie tulei sobą znajduje się wytoczenie, w które wchodzą ramiona wodzików. Koła zębate mają od strony synchronizatora kowe występy odpowiadające wgłębieniom stożkowym tulei wewnętrznej.Działanie synchronizatora. Przed włączeniem koło zębate I synchronizator znajdują się względem siebie w położeniu a i obracają się z różnymi prędkościami. Z chwilą, gdy synchro­nizator zostanie przesunięty w kierunku koła sprzęganego (poło­żenie b) stożkowe powierzchnie występu na kole zębatym i we _ gębieniu tulei wewnętrznej synchronizatora zetkną się skutek występującego między nimi tarcia synchronizator ,e się obracać Ponieważ potrzebny jest pewien czas na stykających się powierzchni stożstopniowo będzie się obracać coraz J az do chwili gdy jego prędkość obrotowa zrówna sięz prędkością sprzęganego koła zębatego W ten sposób zr0nie prędkości obrotowych nastąpi bardzo płynnie. Pozrói prędkości obrotowych, wskutek dalszego nacisku wid dzika, tuleja przesuwna pokona opór zatrzasków kul i nasunie się swymi zębami wewnętrznymi na wieniec koła sprzęganego (położenie c).Synchronizatory, ze względu na duży koszt, są stosó przeważnie tylko na najwyższych biegach, choć już często a ka się skrzynki biegów ze wszystkimi przekładniami syncł zowanymi.

Comments

comments