eksploatacji pojazdu

Czynniki wpływające na zmianę stanu technicznegoJakość materiałów użytych do wykonania części oraz ich 1 obróbka decydują o ich wytrzymałości i odporności na zużycie. I Oba wymienione czynniki zależą wyłącznie od zakładów produ­kujących pojazdy oraz części zamienne i kierowca nie ma na nie żadnego wpływu.Naturalne zużycie części występuje zawsze w czasie eksploa­tacji pojazdu, któremu kierowca nie może zapobiec, może nato­miast mieć pewien wpływ na szybkość zużycia się części.Jakość używanego paliwa, olejów i smarów. Używanie paliwa niskiej jakości lub niewłaściwego dla danego silnika, jak również używanie nieodpowiednich olejów i smarów, poważnie przy­spiesza zużycie części i zespołów, a tym samym pogarsza stan techniczny samochodu.Kierowca, dopilnowując użycia paliwa, olejów i smarów wskazanych w instrukcji obsługi pojazdu lub tabeli polecającej CPN, ich czystości przy napełnianiu i uzupełnianiu wymiany olejów w zespołach, zapewni wolniejsze zużywanie się części, a tym samym przedłuża okres eksploatacji samochodu.Warunki pracy pojazdu mają duży wpływ na zmianę jego – stanu technicznego. Ścisłe przestrzeganie przez kierowcę zasad eksploatacji pojazdu zapewnia wolniejsze jego zużywanie.Jakość obsługi technicznej ma zasadniczy wpływ na stan techniczny samochodu i zależy głównie od kierowcy.Naturalne zużycie częściZużyciem naturalnym nazywamy zmiany zachodzące w danej części pod wpływem różnych czynników. Zużycie powoduje zmianę pierwotnych wymiarów i kształtu części.Rozróżniamy następujące rodzaje zużycia naturalnego: me­chaniczne, chemiczne, cieplne i zmęczeniowe.Zużycie mechaniczne występuje zawsze w przypadku gdy pomiędzy współpracującymi ze sobą częściami występuje tarcie mechaniczne. Podczas tarcia dwóch powierzchni zostają ściera­ne ich warstwy powierzchniowe, wskutek czego powstają drob­ne, twarde cząstki ścierne wzmagające zużycie. W ten samsposób działają twarde cząsteczki ciał obcych (kurz, cząstki nagaru itp.) przedostające się pomiędzy trące siętwarde się powie­rzchnie.Zużyciu mechanicznemu zapobiega się przez właściwe smaro­wanie powierzchni współpracujących ślizgowo i niedopuszcza­nie do obluzowania połączeń części współpracujących spoczyn-kowo.Zużycie chemiczne lub inaczej korozyjne występuje wskutek oddziaływania środowiska na powierzchnie części. Większość części i zespołów samochodu jest narażona jednocześnie na zużycie chemiczne i mechaniczne. Głównym powodem zużycia chemicznego jest oddziaływanie na powierzchnie części metalo­wych pojazdu kwasów bądź to zawartych w oleju lub smarze, bądź też powstających wskutek łączenia się produktów spalania z parą wodną., Zużyciu chemicznemu zapobiega się przez intensywne prze­wietrzanie silnika, używanie olejów i smarów nie zawierających kwasów ani siarki oraz właściwe smarowanie.Zużycie cieplne jest wynikiem przegrzania powierzchni trą­cych o siebie części, wskutek ciepła wywiązującego się podczas tarcia. Występuje ono przy dużych szybkościach poślizgu i dużych naciskach. Duża ilość ciepła wywiązująca się w tych wa­runkach na powierzchniach części nie nadąża przenikać w głąb metalu, wskutek czego następuje przegrzanie warstw powierz­chniowych, co może spowodować zmiany struktury metalu w tych warstwach. Wynikiem tego jest pogorszenie się jakości (zmniejszenie twardości lub wytrzymałości) warstw powierzch­niowych części współpracujących.Zużyciu cieplnemu zapobiega się przez właściwe smarowanie tak pod względem ilości, jak i jakości i terminów, przez utrzyma­nie układu chłodzenia silnika w dobrym stanie (niedopuszczanie do osadzania się kamienia kotłowego, niewyłączanie uszkodzo­nych segmentów chłodnicy, a natychmiastowa ich naprawa oraz właściwy naciąg pasa napędzającego wentylator), jak również Przez niedopuszczanie do długotrwałej pracy silnika z najwię­kszą prędkością obrotową wału korbowego.Zużycie zmęczeniowe jest wynikiem rozluźnienia wiązańcząsteczek wewnątrz materiału, z którego wykonana jest część wskutek czego powstają drobne pęknięcia, które następnie łą­cząc się powodują zniszczenie części. Zużycie zmęczeniowe jest powodowane przez długotrwałe obciążenie części. Uszkodzenia spowodowane zmęczeniem materiału występują przeważnie nie­spodziewanie.Wykrywanie zużycia części polega na stwierdzeniu zmian ich kształtów, wymiarów i jakości powierzchni.Zużycie części współpracujących ruchowo można najczęściej wykryć przez stwierdzenie powiększenia się luzów pomiędzy ich współpracującymi powierzchniami. Luzy te w miarę zużycia stopniowo zwiększają się, aż do osiągnięcia największej dopusz­czalnej wielkości (tzw. zużycie dopuszczalne), której przekro­czenie grozi zniszczeniem lub poważnym uszkodzeniem części.Zużycie części współpracujących spoczynkowo wykryć można przez stwierdzenie zluzowania połączeń. Najczęściej występuje tu zużycie zmęczeniowe i chemiczne./eniu luzu granicznego może doprowadzić do całkowitego jego zniszczenia.Luz dopuszczalny – luz, którego wielkość mieści się w grani­cach określonych luzem montażowym i luzem granicznym.Regulacja luzów – zmniejszanie luzów za pomocą specjalnych urządzeń, w które są wyposażone niektóre zespoły i podzespoły. Przez regulację można zmniejszyć luz, tylko do pewnej granicy, po przekroczeniu której trzeba części naprawić lub wymienić. Regulacja wykonywana starannie i we właściwym czasie przy­czynia się do przedłużenia czasu pracy części.Podczas normalnego użytkowania pojazdu samochodowego zużycie części stopniowo wzrasta, a tym samym luzy pomiędzy częściami współpracującymi stopniowo powiększają się. Proces ten związany jest ściśle z przebiegiem samochodu i można go podzielić na trzy okresy: okres docierania, okres normalnej pracy części i okres przyspieszonego zużycia części Wpływ warunków pracy pojazdu na jego stan technicznyWarunki pracy pojazdu są to warunki ruchowe i drogowe, w których pojazd przeważnie pracuje. Mają one zasadniczy wpływ na stan techniczny pojazdu.Jazdy lokalne powodują szybkie zużywanie się części, wsku­tek zmiennych warunków pracy silnika i zmiennych obciążeń innych zespołów (częste zatrzymywania, hamowania, rozpędza­nia, zmiany biegów, pozostawianie silnika pracującego podczas częstych postojów).Jazdy dalekobieżne powodują znacznie mniejsze zużycie częś­ci niż jazdy lokalne, ponieważ warunki pracy silnika i innych zespołów są bardziej stałe (znacznie rzadsze zatrzymywania, hamowania, rozpędzania, zmiany biegów oraz dłuższe okresy pracy silnika z niezmiennym obciążeniem).Warunki drogowe określa rodzaj i stan nawierzchni drogi, na której pracuje samochód. Zależnie od rodzaju i stanu, na­wierzchnie dróg w Polsce są podzielone na cztery klasy, z których najwyższa jest klasa 1.Im wyższa klasa drogi, tym lepsze są warunki pracy pojazdu tym mniej zużywają się jego zespoły, podzespoły i części oraz tym mniej zużywa on paliwa, olejów i smarów, a tym samym taniej kosztuje jego eksploatacja i dłuższe są jego przebiegi międzyna-prawcze i międzyobsługowe.Im cięższe są warunki drogowe (niższa klasa drogi, np. praca W terenie, na budowach itp.), tym szybciej zużywają się zespoły, podzespoły i części pojazdu, tym więcej zużywa on paliwa, olejów i smarów, tym częstszej i bardziej pracochłonnej wymaga obsługi, a tym samym jego utrzymanie jest droższe i krótsze są jego przebiegi międzynaprawcze i międzyobsługowe.Do cięższych warunków drogowych zalicza się również jazdy po drogach biegnących w terenie górzystym.Warunki klimatyczne nie odgrywają w Polsce takiej roli, jak w krajach, w których występują różne strefy klimatyczne (np. w ZSRR, gdzie występują wszystkie strefy klimatyczne od sub­tropikalnej do arktycznej i wszystkie rodzaje klimatów od mor­skiego do kontynentalnego). Niemniej jednak różne warunki atmosferyczne panujące w Polsce w poszczególnych porach roku mają pewien wpływ na zmiany stanu technicznego pojazdów, stąd też wynika konieczność odpowiedniego przygotowania po­jazdu do eksploatacji w okresie zimowym i okresie letnim.

Comments

comments