ELEMENTY NADWOZI

W skład nadwozia oraz jego wyposażenia wchodzi wiele skom­plikowanych części, mechanizmów i urządzeń. Wiele z nich zbudowane jest z elementów znormalizowanych, wspólnych dla różnych rodzajów nadwozi. Normalizacja poszczególnych ele­mentów, części, a nawet zespołów korzystna jest ze względów produkcyjnych oraz z uwagi na zamienność części.Normalizacją objęte są przede wszystkim typowe rozwiąza­nia, stosowane w częściach maszyn, jak połączenia gwintowe, kołkowe, wpustowe, sworzniowe, elementy sprężyste itp. Znor­malizowane zostały również części stosowane wyłącznie do samochodów jak np.: elementy wyposażenia elektrycznego, koła Kierownicy, pedały, wymiary wnętrza samochodu, siedzeń kie­rowcy i pasażerów, rozmieszczenie mechanizmów sterowania.Niezależnie jednak od możliwości stosowania elementów znormalizowanych wykończenie i wyposażenie nadwozia jest bardzo kłopotliwe ze względu na różnorodność zagadnień. Wy­kończenie i wyposażenie stanowi niemal połowę kosztu nad­wozia.Poszycie zewnętrzne nadwoziaNadwozia współczesnych samochodów mają najczęściej po­szycie zewnętrzne z blachy stalowej głębokotłocznej. Stosowane są również blachy ze stopów lekkich oraz tworzywa sztuczne. Mogą to być również konstrukcje mieszane, w których wzmoc­nienia wykonane są z prętów metalowych, a samo poszycijz tworzyw sztucznych. Coraz rzadziej natomiast stosowane sa obecnie poszycia z drewna w postaci desek lub sklejki. Wyjątek stanowią skrzynie ładunkowe samochodów ciężarowych.Poszycie zewnętrzne mocowane jest złączami rozbieralnyij i nierozbieralnymi. Najczęstszym sposobom łączenia nadwozi! stalowych jest spawanie, natomiast w samochodzie TRABANT płaty poszycia zewnętrznego z tworzyw sztuezmch mocowane są do metalowego szkieletu za pomocą śrub, wkrętów i nitol Poszycie zewnętrzne w samochodzie TRABANT limuzyna skła­da się z dziewięciu oddzielnych płatów: dach. przednie i tylne błotniki, zewnętrzne płaty drzwi oraz pokrywy silnika i bagaż­nika.Złącza nierozbieralne wiążą na stałe poszczególne elementy”nadwozia. Odłączenie elementu poszycia jest możliwe jedynie po i zniszczeniu złącza nierozbieralnego. Metalowe elementy poajH cia najczęściej łączone są za pomocą spawania. I lamenty uszczelniające, izolacyjne, obicia, drewno itp. coraz częściej łączy się za pomocą różnych klejów. Dawniej bardzo rozpowsze­chnione było łączenie elementów poszycia i konstrukcji nośnej za pomocą nitowania. Obecnie metoda ta w tradycyjnej formie stosowana jest w bardzo ograniczonym zakresie. Wprowadza się natomiast rozmaite specjalne systemy nitowania, np. system;! POP, umożliwiający łączenie elementów dostępnych tylko z jed­nej strony.Złącza rozbieralne wiążą poszczególne elementy nadwozia w sposób umożliwiający ich odłączanie bez uszkodzenia złączy Do najczęściej spotykanych elementów złączy rozbierali! należą śruby i nakrętki o gwincie zwykłym i drobnozwojow Szeroko stosowane są też wkręty do metalu oraz stalowe bla wkręty o specjalnym gwincie, dzięki któremu podczas wkręcani do gładkiego otworu w blasze gwintują go.Poszycie wewnętrzne nadwoziaDo poszycia wewnętrznego zalicza się obicia, izolacje,’cieplną i akustyczną. Wewnętrzne ściany nadwozi pokrywa sic zazwy-i materiałami izolacyjnymi, na które nakłada się miękkie CZ teriały elastyczne i następnie tkaniny lub folie ozdobne. Wszelkiego rodzaju złącza, otwory i pokrywy uszczelniające są uszczelniaczami lub uszczelkami o różnym kształcie, dostosowa­nym do uszczelnianych powierzchni.Materiały izolacyjne powinny odznaczać się niskim współ­czynnikiem przewodności cieplnej i dużym współczynnikiem tłumienia dźwięków powodowanych drganiem nadwozia. Jako materiały izolujące akustycznie stosuje się różne filce i wojłoki oraz pasty natryskowe o podstawie asfaltowej i domieszkach włókien azbestu. Pastą natryskową powinny być pokryte przy­najmniej miejsca znajdujące się w pobliżu źródła dźwięku oraz duże powierzchnie, jak np. płyta podłogowa.Jako materiały izolujące cieplnie stosowane są głównie korek w płytach, iporka oraz spieniony polistyren. W ostatnich latach rozpowszechniły się tworzywa sztuczne o jednoczesnych włas­nościach izolujących cieplnie i akustycznie. Są to: tworzywa mocznikowe, poliuretan oraz neopren. Ponadto w samochodach osobowych i autobusach podłoga jest zwykle wyściełana dywa­nikami gumowymi, wojłokowymi lub z tworzyw sztucznych.Materiały izolacyjne są mocowane do wewnętrznych ścian nadwozia na ogół klejem lub pastą syntetyczną.Pokrycie wnętrza nadwozia wykonuje się na ogół z takich samych materiałów, jak pokrycia siedzeń. Dawniej najbardziej tradycyjnym materiałem na pokrycie tapicerskie były tkaniny bawełniane. W ostatnich latach coraz szerzej stosowane są dermatoidy oraz tkaniny z włókien sztucznych stylonowych lub poliestrowych. Tkaniny te są bardzo dekoracyjne, trwałe na ścieranie i rozciąganie, nie wchłaniają kurzu i innych zanieczy­szczeń.OblachowanieDo oblachowania nadwozia zalicza się pokrywę silnika, osłonę chłodnicy, pokrywę bagażnika, przednie i tylne błotniki, osłony ‚ krzaki, wsporniki, stopnie i obudowy lamp. W niektórych samochodach błotniki stanowią część kadłuba i wówczas nie zalicza się ich do oblachowania. Osłona chłodnicy może skład x się z kilku części lub może być wytłoczona / jednego płatał Stopnie do wchodzenia zostały zachowane na ogół tylko w samo?chodach ciężarowych i autobusach.Części oblachowania wykonuje się na ogół / blachy głęboko-tłocznej, rzadziej ze stopów lekkich lub tworzyw sztucznych Sa one zwykle połączone z kadłubem za pomocą złączy rozbieral­nych (rys. 5-29), a ruchome pokrywy zamocowane są na zawia­sach i zamykane zamkami lub zaczepami.Pokrywa silnika wykonana jest prawie zawsze z jednego płata blachy i zaopatrzona w zamek zabezpieczający przed przypad­kowym uniesieniem się pokrywy podczas ruchu samochodu. Pokrywa silnika zamocowana jest na zawiasach, a unoszenie jej ułatwia dodatkowo sprężyna napinana podczas zamykania. Po-krywę otwiera się z reguły z wnętrza nadwozia za pośrednic­twem cięgła Bowdena, połączonego z ryglem zamka W niektó-h samochodach ciężarowych pokrywa silnika unieruchamia­na jest za pomocą zaczepów sprężynowych.Osłona chłodnicy w wielu nadwoziach składa się z dość znacz­nej liczby części, szczególnie w samochodach z silnikiem umiesz­czonym z przodu. Podstawowymi częściami są; osłona górna, krata chłodnicy i fartuch dolny. Często kratę zastępują ozdobne listwy chromowane.Pokrywa bagażnika składa się z płata zewnętrznego i wewnę­trznego lub cienkiej blachy zewnętrznej i wewnętrznego użebro-wania usztywniającego. Pokrywa zamocowana jest zwykle ugo­ry na dwóch zawiasach. W dolnej części umieszczony jest na ogół zamek oraz klamka lub przycisk. Pokrywa bagażnika otwierana jest z zewnątrz kluczem lub z wnętrza nadwozia, podobnie jak pokrywa silnika.Błotniki przednie mogą być częściami niezależnymi, mocowa­nymi za pomocą złącz rozbieralnych do osłony wewnętrznej przedniego koła i do kadłuba. Błotniki przednie w wielu nowo­czesnych nadwoziach mają z reguły kształty proste i są przyspa-wane do kadłuba nadwozia. Natomiast błotniki tylne (w samo­chodach osobowych) są często wydłużone i zaopatrzone we wnęki mieszczące zespoły tylnych lamp.Zderzaki przednie i tylne samochodów osobowych są z reguły chromowane. Niekiedy składają się z kilku części łączonych śrubami. Zderzaki mogą mieć dodatkowo nakładki blaszane lub poduszki gumowe. Zderzaki samochodów ciężarowych oraz au­tobusów są bardziej masywne i na ogół mocowane są do ramy.

Comments

comments