Hydrauliczne układy

W hydraulicznych układach uruchamiających siła wywierana przez kierowcę na pedał jest przenoszona do mechanizmu ha­mulcowego za pomocą cieczy (tzw. płynu hamulcowego). Układy tego typu są stosowane wyłącznie w hamulcach zasadniczych (nożnych).Hydrauliczne układy uruchamiające mogą być jedno- lub dwuobwodowe.Jednoobwodowy układ uruchamiający – wszystkie przewody i części składowe układu stanowią jeden obwód. W przypadku pęknięcia któregokolwiek przewodu, nieszczel-ności lub innego uszkodzenia wszystkie hamulce kół przestajądziałać.Dwuobwodowy układ uruchamiający – przewodyi części składowe układu stanowią dwa oddzielne obwody. Jeden obwód służy do uruchamiania hamulców przednich kół, a drugi -do uruchamiania tylnych kół. W przypadku pęknięcia przewodu, nieszczelności lub innego uszkodzenia w jednym z obwodów przestają działać hamulce tylko tego jednego obwodu, natomiast hamulce drugiego obwodu nadal sprawnie działają, co w znacz­nym stopniu zwiększa bezpieczeństwo jazdy.Budowa jednoobwodowego hydraulicznego układu urucha­miającego hamulce jest pokazana na rysunku 4-116. Składa się on z pedału hamulca, pompy hamulcowej, przewodów i rozpie­ra czy.Pedał hamulca – dźwignia dwuramienna osadzona na wałku. Naciśnięcie na górne, dłuższe ramię powoduje przesunięcie tłokapompy hamulcowej.Pompa hamulcowa służy do wytwarzania ciśnienia płynu hamulcowego w układzie. W kadłubie pompy wywiercony jest i cylinder. W dnie cylindra znajduje się otwór prowadzący do przewodów, zamknięty zaworem zwrotnym. Z drugiej strony cylinder jest zamknięty przez tłok. W górnej części cylindra znajdują się dwa otworki łączące go ze zbiornikiem płynu hamulcowego.Tłok – aluminiowy – od strony komory roboczej cylindra jest uszczelniony uszczelką gumową w kształcie płytkiego kubka a od strony przeciwnej – gumowym pierścieniem uszczelniają cym. W tłoku wytoczone jest wydrążenie, w które wehodzłj tłoczysko.Tłoczysko – pręt stalowy – połączone jest z dolnym, krótszym ramieniem dźwigni pedału hamulca za pomocą łącznika, który’ służy do regulacji luzu pomiędzy końcem tłoczyska a dnem wydrążenia w tłoku. Luz ten, wynoszący 12 mm, umożliwia całkowity powrót tłoka do położenia spoczynkowego.Sprężyna śrubowa – jednym końcem dociska gumową uszczel­kę do denka tłoka, a drugim – zawór zwrotny do dna cylindra.Zawór zwrotny – podwójny – służy do utrzymywania stałego nadciśnienia płynu w układzie przewodów, co zabezpiecza przed zapowietrzeniem układu.Zbiornik płynu hamulcowego może być umieszez my oddziel-‚ nie w dobrze dostępnym miejscu lub zespolony w jednym kadłu­bie z pompą Zbiornik jest połączony z cyliiw drem dwoma otworkami, z których jeden znajduje się przed, gumową uszczelką i łączy w stanie spoczynku zbiornik z komorą-roboczą cylindra, a drugi – zarówno w stanu spoczynku, jalf i w czasie pracy – zbiornik z komorą wyrównawczą ZbiorniB zamknięty jest pokrywą z otworem wlewowym zamkniętyiB; korkiem z otworkami odpowietrzającymi.Przewody hamulcowe łączą pompę z rozpiera czarni szcza hamulcowych. Przewody składają się ze sztywnych rurek przyfl mocowanych do ramy pojazdu oraz z rurek giętkich łączącycM rurki sztywne z częściami zmieniającymi w czasie jazdy połozenie względem ramy.Rozpieracze hydrauliczne służą do dociskania szczęk hamur cowych do bębna. Pod względem sposobu umieszczenia rozróż­niamy rozpieracze wewnętrzne umieszczone na tarczy hamulco­wej i działające bezpośrednio na szczęki hamulcowe, najczęściej stosowane w hydraulicznych hamulcach bębnowych i zewnętrz­ne – umieszczone na zewnątrz mechanizmu hamulcowego i dzia­łające na szczęki pośrednio poprzez układ dźwigni. Pod wzglę­dem działania rozróżniamy rozpieracze jedno- i dwustronnego działania.Budowę hydraulicznego rozpieracza dwustronnego działania Składa się on z cylinderka otwarte­go z obu stron, w którym są umieszczone dwa metalowe tłoczki, od wewnątrz uszczelnione gumowymi uszczelkami, a od ze­wnątrz opierające się krótkimi popychaczami o górne końce szczęk. Stały docisk popychaczy do szczęk zapewnia sprężyna śrubowa umieszczona między tłoczkami.W górnej części kadłuba rozpieracza znajdują się: otwór dopływowy, do którego przyłączony jest przewód hamulcowy, oraz odpowietrznik do odpowietrzania układu. Z obu stron cylinderek zamknięty jest gumowymi kapturkami, zabezpiecza­jącymi przed zanieczyszczeniem jego wnętrza, lub metalowymi, gwiaździstymi pokrywami ochronnymi nakręconymi na popy-chacze, które służą jednocześnie do regulacji luzu pomiędzy szczęką a bębnem.Rozpieracz hydrauliczny jednostronnego działania jest zbu-, dowany w ten sam sposób, z tym że stanowi tak jakby połowę rozpieracza dwustronnego działania i może dociskać do bębna tylko jedną szczękę.naDziałanie. W pierwszej fazie nacisku na pedał hamulca wyczu­wa się mały opór, gdyż w tym czasie tłoczysko zostaje tylko dosunięte do dna w wydrążeniu tłoka. Dalszy nacisk na pedał powoduje już przesunięcie tłoka. Z chwilą, gdy skraj gumowej uszczelki tłoka minie i zakryje otworek łączący zbiornik płynu z komorą roboczą cylindra, zaczyna się sprężanie płynu w cylin­drze pompy. Pod ciśnieniem płynu otwiera się zawór zwrotny pompy i płyn Z()staje wtłoczony do przewodów, a z nich do cylinderków rozpicraczy. Ciśnienie płynu rozsuwa tłoczkiwnątrz, co powoduje dociśnięcie szczęk do bębna.Z chwilą zwolnienia nacisku, pedał powraca do położenia spoczynkowego pod działaniem sprężyny pedału, a wraz z nim cofa się tłoczysko. Tłok pompy zostaje przesunięty przez spręży, nę do tyłu i pompa nie wytwarza już ciśnienia. Jednocześnie sprężyna ściągająca odciąga szczęki od bębna, a te naciskając na popychacz przesuwają tłoczki do środka cylinderka. Płyn zostaje z cylinderka rozpieracza wytłoczony z powrotem do przewodów, którymi wraca do pompy. Pod ciśnieniem płynu zamyka się zawór, a cały jego kadłub odsuwa się od dna cylindra pompy, umożliwiając swobodny przepływ płynu z przewodów do po­mpy. Z chwilą zrównoważenia się ciśnienia płynu w przewodach z siłą docisku sprężyny, kadłub zaworu zostaje z powrotem dociśnięty do dna cylindra pompy, odcinając połączenie pompy z przewodami. Siła sprężyny jest tak dobrana, że po zamknięciu zaworu w przewodach panuje stałe nadciśnienie, co zabezpiecza układ przed zapowietrzeniem.Zapowietrzenie układu – przedostanie się do układu powie­trza, głównie z powodu nieszczelności lub nadmiernego obniże­nia się poziomu płynu w zbiorniku. Powietrze jako gaz jest ściśliwe, natomiast płyn hamulcowy jako ciecz jest nieściśliwy. Aby więc w zapowietrzonym układzie wytworzyć konieczne ciśnienie, nie wystarczy jednorazowe naciśnięcie pedału, lecz trzeba go kilkakrotnie nacisnąć w celu odpowiedniego sprężenia powietrza. Mimo to hamulce będą słabo działać i będzie się odczuwać sprężynowanie pedału.Budowa dwuobwodowego hydraulicznego układu urucha­miającego hamulce różni się od budowy układu jednoobwodo-wego tym, że zastosowano w nim dwa niezależne od siebie obwody uruchamiające hamulce przednich i tylnych kół oraz pompę hamulcową, składającą się z dwóch niezależnych pomp. działających na oddzielne obwody. Jedna z nich jest połączona z przewodami obwodu hamulców przednich kół, a druga -z przewodami obwodu hamulców tylnych kół.Korektor hamowania jest włączony w dwuobwodowym draulicznym układzie uruchamiającym do obwodu hamulców tylnych kół. Zadaniem korektora hamowania jest regulowanie ciśnienia w tym obwodzie, zależnie od chwilowego obciążer’ i uniemożliwienie blokowania tylnych kół, co groziłoby wpad­nięciem samochodu w niekontrolowany poślizg oraz przyczynia­ło do szybszego zużywania się opon.Budowa regulatora hamowania jest W kadłubie korektora znajduje się cylinder, w którym umieszczony jest tłok. Tłok dzieli cylinder na dwie komory A i B. Do komory A dopływa płyn z pompy hamulcowej, a z komory B wypływa do przewodów hamulcowych połączonych z rozpie-raczami hydraulicznymi hamulców tylnych kół, którymi steruje.Podczas hamowania drążek skrętny przesuwa się i powoduję zetknięcie się tłoka z pierścieniem uszczelniającym. „‚gulując w ten sposób strumień płynu hamulcowego.Sposób umieszczenia korektora i drążka skrętnego przy obu. dowie tylnego mostu

Comments

comments