NAPRAWA ROZRUSZNIKA I APARATU ZAPŁONOWEGO

Naprawa regulatora zwykle jest nieopłacalna i w razie stwier­dzenia uszkodzenia regulator wymienia się na nowy. Jeżeli na­prawa regulatora jest niezbędna, oddaje się go do specjalistycz­nego warsztatu.Do najczęściej spotykanych mechanicznych usterek regulato­rów należą: zużycie styków oraz osłabienie lub uszkodzenie sprę­żyn.Zużyte styki, jeżeli nie wystarcza dokładne ich oczyszczenie i wyrównanie, należy wymienić na nowe. Aby usunąć stare styki, zesziifowuje się zakuwki w miejscu ich przynitowania. Nowe sty­ki w kształcie nitu z cylindryczną główką — przynitowuje się, opierając ich główki o miedzianą płytkę i posługując się nagłów-niakiem dla nadania zakuwkom zaokrąglonego kształtu.Pod górną parę styków samoczynnego wyłącznika przed nito­waniem zakłada się końcówki przewodów kotwicy. Styki kotwicy ogranicznika prądu i regulatora napięcia wymienia się nie roz­bierając kotwicy, lecz tylko odchylając lekko jej ramię. Wymiana styków samoczynnego wyłącznika powoduje konieczność rozebra­nia jego kotwicy.Po wymianie styków należy sprawdzić siłę docisku styku ra­mienia do styku kotwicy. Siłę tę mierzy się za pomocą dynamo-metru sprężynowego. Jej wartość powinna wynosić 2,0-f-2,5 N. Szczelina między stykami kotwicy i ramienia po dociśnięciu kot­wicy do rdzenia powinna wynosić co najmniej 0,25 mm.Uszkodzone lub osłabione sprężynki wymienia się na nowe.Usterki elektryczne regulatorów to uszkodzenia izolacji, przer­wy w obwodach spowodowane rozłączeniem się przewodów w miejscach lutowania, zwarcia międzyzwojowe itp. Do badania regulatorów używa się tych samych przyrządów co do badania prądnic.Naprawa uszkodzonych uzwojeń polega na ich przewinięciu. Bardzo rzadko przewija się grube uzwojenia ogranicznika prądu. Napięciowe uzwojenie wyłącznika samoczynnego oraz uzwojenie regulatora napięcia nawija się na starej izolacji rdzenia, która praktycznie nie ulega zniszczeniu. Czasem należy wymienić jedy­nie rurkę izolacyjną rdzenia. Końce uzwojenia wyprowadza się na zewnątrz przez otwory w izolacji bocznej tak, żeby wystawały na odległość 95-M00 mm.Regulatory naprawione oraz wadliwie działające, lecz nie wy­kazujące żadnych usterek, poddaje się regulacji. Regulacja wstęp­na polega na ustawieniu szczelin między stykami zgodnie z zale­ceniami instrukcji fabrycznej oraz ewentualnym podgięciu ra­mienia kotwicy w celu przywrócenia właściwej siły docisku (je­żeli wynik pomiaru za pomocą dynamometru odbiega od wartości zalecanej). Ostatecznej regulacji działania regulatora dokonuje się na stanowisku, na którym regulator współpracuje z prądnicą i ba­terią akumulatorów. Za pomocą nakrętki na trzpieniu zmienia się naciąg sprężyny kotwicy lub przygina się jej ramię.Wszystkie uszkodzenia omawiane w rozdziale dotyczącym prądni­cy mogą również wystąpić w rozruszniku. Dotyczy to zarówno uszkodzeń elektrycznych, jak i mechanicznych. Ponadto w roz­ruszniku często ulegają uszkodzeniom koła zębate, mechanizm sprzęgający i włącznik elektromagnetyczny oraz zużywają się ło­żyska ślizgowe wałka wirnika.Uszkodzone lub zużyte koło zębate wymienia się na nowe. Wymianie podlegają także pęknięte lub osłabione sprężyny oraz nadmiernie zużyte tulejki łożyskujące wałek wirnika. Sprzęgło jednokierunkowe powinno przenosić moment przewidziany kon­strukcyjnie, co sprawdza się podczas próby rozrusznika pod obcią­żeniem, na specjalnym stanowisku wyposażonym w hamulec . Jeżeli moment prze­noszony przez sprzęgło jednokierunkowe jest zbyt mały i wystę­puje poślizg, należy wymienić je lub próbować naprawić stosując nadwymiarowe wałeczki. Mechanizm sprzęgający powinien prze­suwać się po wielowypuście wałka wirnika bez jakichkolwiek za­cięć. Należy sprawdzić, czy wałek wirnika nie jest zgięty oraz czy na wałku w pobliżu zębnika nie ma żółtego nalotu z wytartej tulei brązowej. Osadzający się na wirniku brąz często jest przy­czyną zacinania się zębnika na wałku. Nalot należy usunąć drob­nym papierem ściernym.Naprawa wyłącznika elektromagnetycznego sprowadza się do oczyszczenia i wygładzenia jego styków, które często ulegają nad­paleniu lub zanieczyszczeniu. W przypadkach poważniejszych uszkodzeń styków lub w razie stwierdzenia niesprawności uzwo­jeń należy wyłącznik wymienić na nowy.Po naprawie rozrusznik bada się na stanowisku sprawdzając jego pracę na biegu jałowym oraz przy pełnym obciążeniu.Działanie rozrusznika na biegu jałowym sprawdza się na sta­nowisku przedstawionym Badany rozrusz­nik łączy się z akumulatorem i wyznacza prędkość obrotową jego wirnika oraz pobierany prąd.Sprawdzanie pracy rozrusznika przy pełnym obciążeniu pole­ga na zmierzeniu momentu obrotowego potrzebnego do zatrzy­mania wirnika oraz pobieranego przy takim obciążeniu prądu. W celu uniknięcia przegrzania rozrusznika próba ta powinna trwać bardzo krótko. Jeżeli przy zahamowanym zębniku wirnik rozrusznika obraca się, to mechanizm sprzęgający należy wymie­nić. Wartości momentu potrzebnego do zatrzymania wirnika oraz pobieranego przy takiej próbie prądu podane są w fabrycznej instrukcji naprawy samochodu.Spośród mechanicznych uszkodzeń aparatu zapłonowego najczęś­ciej spotykane to: zużycie styków przerywacza, garbów krzywki, powierzchni współpracujących wałka napędowego i tulei, uszko­dzenia regulatorów (odśrodkowego i podciśnieniowego) wyprze­dzenia zapłonu oraz pęknięcie lub osłabienie sprężyny młoteczka.Postępowanie w przypadku uszkodzeń styków przerywacza oraz sposób wymiany pękniętej lub osłabionej sprężyny młotecz­ka omówiono w rozdziale dotyczącym obsługi aparatu zapłono­wego. Wymianie podlega także krzywka, jeżeli zużycie powierz­chni współpracującej z przerywaczem mierzone na szczycie gar­bów przekroczy 0,2 mm Jeżeli luz w ułożyskowaniu krzywki na wałku przekroczy wartość 0,1 mm, eksploatację aparatu zapłonowego należy prze­rwać. Naprawa polega bądź na wymianie zużytych części, bądź na przeszlifowaniu, pochromowaniu i ponownym przeszlifowaniu wałka na żądany wymiar. Wałek naprawia się również, jeżeli luz promieniowy w korpusie rozdzielacza przekracza 0,2 mm. Czopy łożyskowe wałka szlifuje się do uzyskania czystej i równej po­wierzchni, a otwory w korpusie aparatu rozwierca się i tulejuje. W tulejkach (wykonanych z brązu) należy naciąć rowki smaro­we. W miejscu doprowadzenia smaru ze smarownicy należy w tu­lejce wywiercić otwór tak, żeby po jej wyciśnięciu pokrył się on z otworem doprowadzającym smar. Tulejki po wciśnięciu do otworów korpusu rozwierca się na taki wymiar, żeby luz promie­niowy wałka wyniósł 0,05-4-0,06 mm. Przed szlifowaniem wałka sprawdza się jego bicie. Wałki skrzywione prostuje się, a następ­nie szlifuje ich czopy, nawet w przypadku gdy nie wykazują one śladów zużycia.Najczęstsze usterki odśrodkowego regulatora kąta wyprzedze­nia zapłonu to nadmierne zużycie ułożyskowania ciężarków oraz niewłaściwa praca sprężyn. Naprawa ułożyskowania ciężarków polega na napawaniu zużytego elementu i obrobieniu go na właś­ciwy wymiar. Luz po naprawie powinien wynosić 0,03-4-0,05 mm. Działanie sprężyn regulatora odśrodkowego sprawdza się za po­mocą dynamometru, mierząc moment potrzebny do rozciągnięcia sprężyn w położenie odpowiadające pełnemu obrotowi krzywki na wałku w kierunku wyprzedzenia zapłonu. Jeżeli zmierzona wartość jest niezgodna z zalecaną przez wytwórnię, dokonuje się regulacji, obracając płytkę zaczepów sprężyn względem podsta­wy regulatora (po uprzednim poluzowaniu wkrętów kontru-jących).W aparatach zapłonowych wyposażonych w podciśnieniowy regulator kąta wyprzedzenia zapłonu należy sprawdzać stan uło­żyskowania obrotowej podstawy przerywacza. Nadmierne luzy likwiduje się podginając blaszane języczki utrzymujące podstawę. Nie może to jednak spowodować nadmiernych oporów obrotu. Aby temu zapobiec, ułożyskowanie smaruje się olejem silniko­wym. Działanie mechanizmu podciśnieniowego sprawdza się na specjalnych przyrządów. Częstymi przyczynami jego niespraw­ności są: nieszczelność przewodu łączącego regulator z rurą dolo­tową oraz wady i uszkodzenia przepony.Typowe usterki elektryczne to uszkodzenia palca rozdzielacza, przebicia kopułki rozdzielacza oraz uszkodzenia kondensatora. Spotyka się również uszkodzenia izolacji elementów przerywacza. Wszystkie te uszkodzenia usuwa się metodą wymiany elementów. Sposoby wykrywania uszkodzeń elektrycznych omówiono w roz­dziale dotyczącym obsługi aparatu zapłonowego.

Comments

comments