Oponu

Obrzeże jest oklejone paskiem gumowym zabezpieczającym je przed przetarciem o obręcz koła i przed uszkodzeniami wskutek nieumiejętnego zakładania lub zdejmowania opony z koła.Dętka – rura w kształcie pierścienia wykonana z miękkiej, nieprzepuszczającej powietrza gumy i zaopatrzona w zawór -stanowi zamknięty zbiornik powietrza, które spełnia rolę po­duszki pomiędzy obręczą a nawierzchnią drogi.Zawór powietrza umożliwia pompowanie powie­trza, nie dopuszcza do wydostawania się sprężonego powietrza z ogumienia oraz umożliwia łatwe spuszczanie powietrza.Zawór powietrza składa się z kadłuba, umieszczonej w nim wkładki zaworowej (zaworka zwrotnego) i kapturka ochronne­go, który jest zarazem kluczykiem do wykręcania wkładki z ka­dłuba. Kadłub zaworu może być metalowy lub gumowy.Zawór powietrza w ogumieniu dętkowym jest osadzony bez­pośrednio w dętce, a w bezdętkowym – w obręczy koła.Miejsce osadzenia zaworu powietrza w dętce jest wzmocnione przez nawulkanizowaną nakładkę z kilku warstw płótna i gumy. W ogumieniu bezdętkowym zawór powietrza o kadłubie metalo­wym jest przykręcony do obręczy koła i uszczelniony podkładkaowymi, a zawór o kadłubie gumowym jest wciśnięty otwór w obręczy koła.Działanie zaworu powietrza. Po zdjęciu kapturka ochronnego i połączeniu końcówki wężyka pompy lub przewodu od sprężar­ki z zaworem metalowym rdzeń końcówki przesuwa w dół trzonek zaworka, na którym osadzona jest miseczka uszczelnia­jąca, zawór otwiera się i przepuszcza powietrze do dętki. Z chwi­lą zdjęcia końcówki wężyka z zaworu, zaworek pod działaniem sprężyny i ciśnienia powietrza zamyka się i uniemożliwia wydo­stawanie się powietrza. W celu spuszczenia powietrza z ogumie­nia wystarczy zdjąć kapturek ochronny i wcisnąć trzonek zaworka.Rodzaje ogumieniaOprócz ogólnego podziału ogumienia na dętkowe i bezdętko-we, możemy podzielić ogumienie;według ciśnienia wewnętrznego na: ogumienie wysokiego ciśnienia, niskiego ciśnienia i superbalony, ,według budowy opony na: krzyżowe (zwane inaczej diagonal­ne), promieniowe (radialne) i opasane.Ogumienie wysokiego ciśnienia – stosowane w niektórychtypach autobusów i samochodów ciężarowych. Ciśnienie w teg rodzaju ogumieniu wynosi 0,45…0,10 MPa (4,5…10 kG/cm2)Ogumienie niskiego ciśnienia stosowane powszechnie do wszelkiego rodzaju pojazdów samochodowych Ciśnienie w ogu. mieniu samochodów osobowych wynosi 0,125. .0,250 MPa (1,25…2,5 kG/cm2), a w ogumieniu samochodów ciężarowych i autobusów 0,45…0,65 MPa (4,5. .6,5 kG/cm2).Superbalony – używane do pojazdów samochodowych prze­znaczonych do jazd po nawierzchniach miękkich. Ciśnienie w tego rodzaju ogumieniu wynosi 0,085…0,125 MPa (0,85 1 25 kG/cm2).Opony krzyżowe – osnowa stanowiąca szkielet opony i zapewniająca jej sztywność i wytrzymałość składa się z kilku do kilkunastu warstw (w oponach samochodów osobo­wych przeważnie czterech) tkaniny kordowej (bawełnianej, ze sztucznego jedwabiu, sztucznego tworzywa lub drutu stalowe­go). Tkanina kordowa jest tak złożona, że jej nitki przebiegają odobrzeża do obrzeża skośnie, na zmianę w jednym i drugim kierunku, tak że nitki kolejnych warstw krzyżują się ze sobą prawie pod kątem prostym (stąd nazwa krzyżowe).Opony promieniowe – osnowa składa się z dwóch . kordu. Nitki kordu są ułożone od obrzeża do obrzeża Wa mieniowo, tj. prostopadle do kierunku obrotu opony, wsku­tek czego nie krzyżują się, a więc nie występuje między nimi tarcie. Na zewnątrz tych warstw kordu nałożone są cztery warstwy opasania o szerokości odpowiadającej szerokości bież­nika. Opasanie wykonane jest z kordu tekstylnego lub stalowego ułożonego wzdłuż obwodu bieżnika pod nieznacznym kątem (70..78°) w stosunku do osi obrotu koła.Sposób ułożenia nitek kordu osnowy umożliwia lepsze niż w oponie krzyżowej wykorzystanie ich wytrzymałości, a tym samym zmniejszenie liczby warstw kordu i pocienienie bocznych ścian opony, co zwiększa elastyczność opony. Opasanie przenosi zasadniczą część obciążeń od ciśnienia wewnątrz ogumienia, co umożliwia zachowanie optymalnego kształtu opony, jednocześ­nie zabezpiecza osnowę przed uszkodzeniami mechanicznymi.W porównaniu z oponami krzyżowymi opony promieniowe wykazują następujące zalety:lepszą przyczepność do drogi, dzięki lepszemu (całą powierz­chnią) przyleganiu usztywnionego przez opasanie bieżnika do nawierzchni drogi mimo silniejszego uginania się boków opo­ny, co zapewnia lepsze hamowanie oraz umożliwia w samo­chodach o silnikach dużej mocy uzyskiwanie dużych przyspie­szeń;zmniejszone opory jazdy przyczyniają się do oszczędności paliwa w granicach 8… 12%;dłuższy przebieg wskutek przemieszczania się elementów rzeźby bieżnika tylko w kierunku obwodowym, co wpływa na zmniejszenie ścieralności bieżnika;możliwość szybkiego i bezpiecznego przejeżdżania zakrętów, wskutek przylegania bieżnika całą powierzchnią do na­wierzchni drogi, co stwarza duży opór boczny.Opony opasane – normalne opony krzyżowe o zmniejszonej do woch warstw osnowie, na które jest nałożona warstwa opasania (podobna do opasania w oponie promieniowej), co nadaje im w dużym stopniu właściwości opon promieniowych.Wymiarowanie i oznakowanie ogumieniaWymiary ogumienia mogą być oznaczane różnie lecz zawsze podane są dwie z następujących danych: średniej zewnętrzna opony D, średnica osadzenia d (średnica wewnętaw na), szerokość opony B lub wysokość przekroju opony H, przy czym przyjmuje się umownie, że w oponach krzyżowych B jest prawie równe H. W oponach nowoczesnych szerokość opony B jest zawsze większa niż jej wysokość H.akowanie ogumienia ma na celu podanie danych określa­li rodzaj ogumienia oraz maksymalnej, dopuszczalnej dla niego prędkości jazdy. Mianowicie:litera R P wymiarze szerokości opony oznacza, ze jest to ” ogumienie promieniowe, a litera B – ogumienie opasane;litera S przed literą oznaczającą rodzaj ogumienia oznacza ” maksymalną, dopuszczalną dla tej opony, prędkość jazdy do180 km/h, litera H do 210 km/h, litera V powyżej 210 km/h,a brak oznaczenia literowego do 150 km/h.Przykładowo: 6.50 SR – 16 oznacza, że jest to opona promie­niowa o szerokości 6,50 cala, średnicy osadzenia (średnicy we­wnętrznej) 16 cali, przystosowana do jazdy z maksymalną pręd­kością do 180 km/h.Zużycie oponNajczęściej spotykane rodzaje zużycia opon, jego przyczyny oraz sposoby zapobiegania podano w tablicy 4.7.Oznaczanie wymiarów ogumienia zależy od jego rodzaju i spo­sobu oznaczania przyjętego przez producenta Zasadniczo w większości przyjęto oznaczenie wymiarów ogumienia w calacw (1 cal = 25,4 mm), przy czym, oznaczając wymiary:ogumienia wysokiego ciśnienia, podaje się na pierwszym miej­scu średnicę zewnętrzną opony Dw liczbie całkowitej (np. 40), ni] drugim znak mnożenia (x), a na trzecim szerokość opony B w li­czbie całkowitej z ułamkiem zwykłym (np. 8, 7!/2 itp); przykła­dowo 40×8, 34x7V2 itp;ogumienia niskiego ciśnienia (zarówno balonów jak i superba-lonów), podaje się na pierwszym miejscu szerokość opony B w li­czbie całkowitej z ułamkiem dziesiętnym lub dwoma zerami po przecinku (np. 6,50; 6,00 itp.), na drugim znak oznaczający, że jest to ogumienie niskiego ciśnienia a na trzecim – średnicę obręczy koła w liczbie całkowitej (np. 16) orzvkładowo: 6,00-Hl 6,50-16 itp.Obsługa ogumienia Obsługa ogumienia przez kierowcę polega na utrzymaniu łaściwego ciśnienia powietrza, wymianie ogumienia i jego H aźnych naprawach oraz na okrjesowym przestawianiu kół. Czystość ogumienia. Ogumienie myć normalnie wodą, zwracac uwagę, aby na styku obrzeża tarczy koła z oponą nie pozosta­wało zeschnięte błoto. Plamy z oleju zmyć z ogumienia terpenty­ną po czym dobrze spłukać wodą. Białe boki opon myć ciepłym (40 .60°C) roztworem mydlanym. Przedmioty obce wbite w bież­nik lub zaklinowane w jego rzeźbie, jak również kamienie zaklinowane pomiędzy kołami bliźniaczymi usunąć natychmiast po ich zauważeniu.Ciśnienie powietrza w ogumieniu utrzymywać w wysokości podanej w instrukcji obsługi danego samochodu, przy czym odchyłka nie powinna przekraczać w jedną lub w drugą stronę 0,01 MPa (0,1 kG/cm2) w ogumieniu samochodów osobowych i 0,02 MPa (0,2 kG/cm2) – w ciężarowych i autobusach. Do mierzenia ciśnienia służy ciśnieniomierz (rys. 4-81), a do pompo­wania powietrza – pompa ręczna lub sprężarka napędzana przez silnik samochodu

Comments

comments