PRACE LAKIERNICZE

Zakres prac lakierniczych. Prace lakiernicze stanowią ostatni etap naprawy nadwozia. Mają one na celu uzyskanie trwa­lej, właściwie chroniącej przed korozją i estetycznej powłoki la­kierniczej.Malowaniu poddaje się zarówno części nowe (wymienione podczas naprawy), jak i części o w mniejszym lub większym stop­niu uszkodzonej powłoce. Maluje się części o dużych powierzch­niach i części małe, metalowe, drewniane i z tworzyw sztucznych. W każdym z tych przypadków inny jest sposób postępowania. Dla­tego, zanim przystąpi się do wykonania powłoki, należy zastano­wić się, jakie przygotowanie powierzchni, jaki zestaw materiałów lakierniczych oraz jaka technologia lakierowania zapewnią uzy­skanie najlepszego pokrycia, przy możliwie niskim koszcie ope­racji.Przygotowanie powierzchni do malowania. Naprawione elementy nadwozia pokrywa się nowym lakierem albo na starą powłokę, albo po jej usunięciu. Stary lakier usuwa się, gdy na powłoce występują głębokie, aż do podłoża pęknięcia lub gdy la­kier odstaje od podłoża. Lakier usuwa się metodą opalania lub za pomocą zmywaczy. Opalanie polega na nagrzaniu powierzchni nadwozia za pomocą palnika aż do zmiękczenia powłoki. Następ­nie zmiękczony lakier usuwa się szybko szczotką stalową lub skro-bakiem. Po usunięciu lakieru powierzchnię czyści się na sucho papierem ściernym.Do usuwania powłok nitrocelulozowych lub syntetycznych można stosować zmywacze chemiczne stanowiące mieszaninę bar­dzo aktywnych rozpuszczalników malarskich. Zmywacz nakłada się pędzlem na przeznaczoną do usunięcia powłokę. Po odczeka­niu ok. 20 minut, gdy powłoka zmięknie, usuwa się ją za pomo­cą szczotek stalowych lub skrobaków. Powierzchnię nadwozia zmywa się następnie benzyną i suszy.W przypadku malowania nadwozia bez usuwania starego la­kieru proces przygotowania powierzchni obejmuje: odtłuszczenie za pomocą szmaty zwilżonej w benzynie, przemycie wodą, szlifo­wanie na mokro papierem ściernym oraz (po wysuszeniu) wyrów­nanie. Powierzchnię starego lakieru wyrównuje się kitem nitro­celulozowym za pomocą szpachli. Szpachlowane miejsca po wysu­szeniu (w temperaturze 184-20°C suszenie trwa ok. 2 godzin) szli­fuje się papierem ściernym, a następnie zmywa wodą i suszy.Miejsca, w których w wyniku szlifowania warstwa starego lakieru uległa przetarciu, natryskuje się cienką warstwą farby podkła­dowej — tzw. podkładu.Przygotowanie do lakierowania powierzchni naprawionych — prostowanych, łatanych lub spawanych — rozpoczyna się od usu­nięcia z nich wszelkiego rodzaju zanieczyszczeń, a więc zgorze­liny, produktów korozji atmosferycznej substancji organicznych, pyłów i in. W tym celu stosuje się czyszczenie ręczno-mechanicz-ne, piaskowanie, opalanie, czyszczenie chemiczne oraz mycie.Czyszczenie ręczno-mechaniczne, jakkolwiek bardzo pracochłonne, jest najszerzej stosowane w naprawach nad­wozi. Polega ono na zdzieraniu warstwy zgorzeliny lub rdzy za pomocą skrobaków, szczotek drucianych ręcznych lub zmechani­zowanych, ściernic itp. Na oczyszczonych tak powierzchniach po­zostają jedynie głębsze wżery rdzy, resztki starego lakieru lub zgorzeliny. Dlatego metoda ta nie zapewnia właściwego przygo­towania powierzchni.Lepsze rezultaty daje .piaskowanie, tzn. działanie na oczyszczoną powierzchnię strumieniem sprężonego powietrza z drobnym piaskiem. Powierzchnia po piaskowaniu jest nie tylko czysta, lecz także chropowata, co zwiększa przyczepność nakłada­nej powłoki. Duża chropowatość powierzchni powoduje jednak konieczność nakładania grubych warstw podkładowych. Dlatego do piaskowania nie należy stosować piasku o zbyt grubych ziar­nach. Po piaskowaniu należy powierzchnie starannie odmuchać sprężonym powietrzem, po czym możliwie szybko przystąpić do malowania lakierem podkładowym.Opalanie polega na szybkim ogrzaniu powierzchni blachy w celu obluźnienia powiązań cząstek rdzy lub zgorzeliny z podło­żem. Przed opalaniem zanieczyszczoną powierzchnię należy zwil­żyć wodą. Woda zawarta w rdzy pod działaniem płomienia szyb­ko paruje i powoduje odrywanie się cząsteczek rdzy od po­wierzchni blachy. Do opalania stosuje się palniki acetylenowo–tlenowe lub benzynowe. Po opaleniu stosuje się czyszczenie ręczno-mechaniczne.Do czyszczenia chemicznego — odtłuszczania — stosuje się rozpuszczalniki organiczne, takie jak benzyna ekstrak­cyjna, nafta, tri itp. Oczyszczoną powierzchnię pociera się pędzlem lub szczotką umoczoną w rozpuszczalniku, a następnie wyciera się do sucha szmatką bawełnianą. Nieduże elementy odtłuszcza się przez zanurzenie w rozpuszczalnikach. Oprócz rozpuszczalni­ków organicznych do odtłuszczania stosuje się także roztwory al­kaliczne. Roztwory te natryskuje się na oczyszczoną powierzch­nię. Po odtłuszczeniu należy z powierzchni starannie usunąć resztki roztworu, neutralizując go roztworem kwasu chromowego lub zmywając ciepłą wodą. Materiały lakiernicze. Do malowania nadwozi stosuje sięprzede wszystkim lakiery nitrocelulozowe (tzw. lakiery nitro)oraz lakiery syntetyczne. Obydwa te rodzaje lakierów produko-wane są w wielu odmianach. Technologia nakładania różnych ro-dzajów lakierów jest taka sama, różnica polega jedynie na sposo-bie suszenia.Lakiery nitro suszy się w temperaturze otoczenia lub w temperaturze nieco wyższej, lecz nie przekraczającej 80°C. Schną one bardzo szybko.Lakiery syntetyczne przeznaczone do renowacji nad­wozi można również suszyć w temperaturze otoczenia, ale susze­nie trwa wówczas kilka godzin. W celu przyspieszenia procesu suszenia można lakiery te wygrzewać w temperaturze 804-110°C. Skraca to czas suszenia do ok. 1 godziny.W procesie produkcji nadwozia samochodów pokrywane są termoutwardzalnymi lakierami syntetycznymi. W zakładach na­prawczych lakiery takie stosowane są bardzo rzadko. Utwardza się je w temperaturze 1104-130°C. Czas utwardzania w tej tem­peraturze wynosi ok. 45 minut. W temperaturze otoczenia lakie­ry takie w ogóle nie ulegają procesowi utwardzania.Materiały podkładowe i szpachlówki również dzieli się na nitro i syntetyczne Suszy się je w takich samych wa­runkach jak odpowiedniego rodzaju lakiery. Dobierając materiały lakiernicze należy pamiętać, że podkład, szpachlówka oraz lakier muszą być tego samego rodzaju (nitro lub syntetyczne). Malowanie. Malować można za pomocą pędzla, natrysko-wo lub elektrostatycznie.Pędzli używa się do malowania farbami olejnymi (na po­koście) niewielkich elementów, zwłaszcza gdy znajdują się one w otoczeniu innych części nie malowanych. Pędzlem zaleca się ponadto gruntować drewniane części nadwozia. Umożliwia to bo­wiem dokładne wtarcie farby w nierówności malowanej po­wierzchni.W naprawach nadwozi najbardziej rozpowszechnione jest m a-lowanie natryskowe. Do natryskiwania służą pistolety pneumatyczne. Pistolety o małej wydajności mają zbiorniki, do których wlewa się rozcieńczony rozpuszczalnikiem lakier. W pi­stoletach z górnym zbiornikiem lakier spływa do dyszy pod włas­nym ciężarem, a w pistoletach z dolnym zbiornikiem jest on zasysany dzięki podciśnieniu wytworzonemu wskutek przepływu powietrza. Pistolety o dużej wydajności połączone są przewodami ze stojącymi osobno dużymi zbiornikami. Rozróżnia się natryskiwanie na zimno i na gorąco. W pierwszym przypadku lakier ma temperaturę otoczenia, w drugim zaś zostaje podgrza­ny do temperatury 40-4-80°C. Lakier podgrzewany jest w zbior­niku lub (rzadziej) w dyszy pistoletu.przedstawiono urządzenie do natryskiwania na gorąco. Lakier podgrzewany jest w specjalnym podgrzewaczu.Do natryskiwania na gorąco niezbędne są wprawdzie specjalne urządzenia i specjalnie przygotowane lakiery, lecz wykonane tą metodą powłoki odznaczają się wysoką jakością.Jeszcze droższe i bardziej skomplikowane są urządzenia do malowania elektrostatycznego. Jest to jedna z naj­nowocześniejszych metod pokrywania powierzchni materiałami lakierniczymi. Polega ona na nadaniu cząsteczkom lakieru ładun­ku elektrycznego i uziemieniu przedmiotu pokrywanego lakie­rem. Cząsteczki lakieru poruszają się wzdłuż linii pola elektro­statycznego i osiadają równomiernie na powierzchni uziemionego przedmiotu. Do wytworzenia pola elektrostatycznego potrzebne jest urządzenie zapewniające napięcie rzędu 604-140 kV przy na­tężeniu prądu 0,54-5mA. Do zalet tej metody zaliczamy: znaczne zmniejszenie strat materiału lakierniczego, zmniejszenie praco­chłonności procesu i możliwość jego pełnej automatyzacji. Ze względu na wysoki koszt urządzeń metoda ta znajduje zastoso­wanie tylko w największych zakładach naprawczych.Proces malowania nadwozia obejmuje: nakładanie podkładu, kitowanie, natryskiwanie szpachlówki, szlifowanie i mycie, na­tryskiwanie warstwy wywoławczej, kitowanie poprawkowe, na­tryskiwanie emalii, szlifowanie i polerowanie oraz wykonanie po­prawek po lakierowaniu.Podkład spełnia zadanie warstwy antykorozyjnej oraz tworzy podłoże, umożliwiające związanie następnych warstw po­krycia z poprzednimi (np. z warstwą powstałą w wyniku bon-deryzacji). Szpachlówkę natryskuje się jedną warstwą za pomocą pistoletu i suszy pod promiennikami Niewielkie nierówności powierzchni pokrytej warstwą podkładu wyrów­nuje się ręcznie kitem szpachlowym. Zabieg taki nazywamy k i-towaniem. Kit szpachlowy nakłada się warstwami nie grub­szymi niż 0,5 mm, posługując się kawałkami elastycznej gumy, płytkami blaszanymi bądź celuloidowymi. Po wyschnięciu stward­niały kit szlifuje się na mokro papierem ściernym ręcznie lub za pomocą niewielkich szlifierek pneumatycznych .Dokładnie wyrównaną powierzchnię odmuchuje się sprężonym powietrzem, suszy i natryskuje krzyżowo szpachlówką, rozpoczy­nając natrysk w kierunku poziomym, a później natryskując pio­nowo. Natryśniętą szpachlówkę suszy się w suszarkach promien­nikowych lub konwekcyjnych, a następnie szlifuje na mokro — ręcznie lub za pomocą szlifierek wibracyjnych. Po szlifowaniu powierzchnię myje się starannie wodą i szczotką, po czym odmuchuje sią ją sprężonym powietrzem i suszy w podwyższonej temperaturze.Po tych zabiegach powierzchnia nadwozia jest matowa i nie widać na niej niewielkich rys lub zagłębień. Aby usterki te wy­eksponować, pokrywa się nadwozie cienką warstwą emalii, zwa­ną warstwą wywoławczą. Na uzyskanej w ten sposób błyszczącej powierzchni widoczne są wszelkie pozostałe jeszcze usterki. Wyrównuje się je kitem szpachlowym nakładanym ręcz­nie. Po wysuszeniu zaprawki te szlifuje się na mokro papierem ściernym, zwilżając szlifowaną powierzchnię benzyną lakową.Emalię wierzchnią natryskuje się rozpoczynając od górnych części nadwozia, narożników i krawędzi. Duże powierzch­nie pokrywa się płaskim strumieniem, nakładając krzyżowo w od­stępach 10-minutowych 3-4-5 warstw. Po nałożeniu emalii należy sprawdzić jakość pokrycia i w razie potrzeby usunąć usterki szli­fowaniem (ewentualnie szpachlowaniem i szlifowaniem), a na­stępnie odpylić nadwozie i ponownie pokryć emalią.Wierzchnie pokrycia z emalii nitrocelulozowej poddaje się jeszcze obróbce końcowej, polegającej na szlifowaniu i polero­waniu.Szlifować można ręcznie lub w sposób zmechanizowany. Zabieg ten wykonuje się za pomocą wodoodpornego papieru ścier­nego oraz benzyny łąkowej lub wody. Gdy powierzchnia jest do­statecznie gładka, do polerowania można przystępować bez uprzedniego szlifowania. Do polerowania używa się past poler­skich i płynów oraz miękkiej flaneli lub kożucha. Polerować można ręcznie lub za pomocą polerek Pokryć z emalii syntetycznej nie szlifuje się, lecz od razu pod­daje polerowaniu za pomocą specjalnych płynów.

Comments

comments