Rozrząd zaworowy

Zależnie od rozmieszczenia zaworów można wyróżnić trzy zasadnicze rodzaje rozrządu: dolnozaworowy, górnozaworowy i mieszany. Rozrząd dolnozaworowy jest najprostszym rozwiązaniem rozrządu zaworowego. Wał rozrządu napędzany jest przez wał korbowy za pośrednictwem przekładni zębatej. Zawory otwierają się wskutek unoszenia się popychaczy sterowanych krzywkami wału rozrządu. Zamykanie zaworów następuje dzięki rozprężaniu się sprężyn, które dociskają grzybki zaworów do ich gniazd. Silniki o rozrządzie dolnozaworowym odznaczają się nieskomplikowaną budową, prostą konstrukcją głowicy i dość cichą pracą. W nowych konstrukcjach silników rozrząd dolnozaworowy nie jest stosowany ze względu na takie istotne wady, jak niski stopień sprężania, mały współczynnik napełniania cylindrów, skomplikowana budowa kadłuba oraz trudny dostęp do zaworów. Rozrząd górnozaworowy Cechą charakterystyczną jest umieszczenie zaworów w głowicy. Zawory otwierane są przez krzywki wału rozrządu za pośrednictwem popychaczy, drążków popychaczy i dźwigienek. Wał rozrządu umieszczony jest zwykle w kadłubie, a tylko w niektórych konstrukcjach -w głowicy. Niekiedy spotyka się rozwiązania konstrukcyjne 0 dwóch wałach rozrządu w głowicy: jeden do sterowania zaworów dolotowych, a drugi do sterowania zaworów wylotowych. Zawory mogą być umieszczone w głowicy równolegle i wówczas górna ścianka komory spalania jest płaska lub też skośnie 1 wtedy komora spalania ma kształt zbliżony do półkuli. Rozrząd mieszany stosowany jest bardzo rzadko. Zawory dolotowe znajdują się w głowicy, a zawory, wylotowe -w kadłubie silnika. Rozwiązanie to ma na celu uzyskanie zwartej komory spalania przy jednoczesnym zwiększeniu współczynnika napełnienia. Możliwe jest również umieszczenie w niewielkiej komorze spalania dwóch zaworów o dość dużych średnicach grzybków. Konstrukcja taka jest jednakże dość skomplikowana, kosztowna i ciężka.Sprężyny zaworów dociskają przylgnie grzybków do gniazd zapewniając odpowiednią szczelność. Na ogół stosowane są walcowe sprężyny śrubowe z drutu fortepianowego (nazwa handlowa). Sprężyna opiera się jednym końcem o górną płytę głowic zsynchronizowana z położeniem tłoka w cylindrze, wał rozrządu musi być napędzany od wału korbowego z zachowaniem stałego przełożenia. W silniku czterosuwowym każdy zawór otwiera się i zamyka raz na dwa obroty wału korbowego. W związku z tym wał rozrządu musi obracać się dwa razy wolniej niż wał korbowy. Stałe przełożenie 2:1 uzyskuje się przez zastosowanie przekładni zębatej lub łańcucha lub o ściankę kadłuba, a drugim końcem o miseczkę zamocowaną na końcu trzonka za pomocą zamka 1-36). Zawory większych silników mają często dwie lub trzy sprężyny osadzone współśrodkowo jedna w drugiej.Zawory otwierają wloty do kanałów dolotowych i wylotowych, wskutek czego następuje napełnienie cylindra świeżym ładunkiem i opróżnienie go ze spalin. W zaworach wyróżnia się dwie zasadnicze części: grzybek (talerzyk) i trzonek. Grzybek zaworu uszczelnia wnętrze cylindra i kieruje przepływem gazów, gdy zawór jest otwarty.Przylgnia zaworu – stożkowa część grzybka przylegająca do gniazda zaworu. Kąt pochylenia przylgni – kąt, który tworzy stożkowa powierzchnia uszczelniająca z płaszczyzną talerzyka. Najczęściej stosuje się kąt 45°. Trzonek zaworu prowadzi zawór oraz odprowadza ciepło z grzybka. Zamek – górna część trzonka służąca do uchwycenia miseczki sprężyny. Czoło trzonka – część, na którą naciskają elementy uruchamiające zawór. Temperatura zaworów dolotowych sięga 300…500°C, a zaworów wylotowych 600…800°C. Zawory dolotowe wykonuje się ze stali węglowej, chromowej lub chromowo-niklowej. Zawory wylotowe wykonuje się z reguły ze stali żaroodpornych; najczęściej chromowo-krzemowych. Prowadnice zaworów najczęściej wykonywane w kształcie tulei utrzymują zawór w prawidłowym położeniu w stosunku do gniazda i zapewniają jednocześnie swobodne otwieranie i zamykanie zaworów.

Comments

comments