Tłok i sworzeń

Tłok ma kształt zbliżony do walca zamkniętego z jednej strony denkiem Tłok połączony jest przegubowo z korbowo-dem za pomocą sworznia. Poruszając się ruchem posuwisto–zwrotnym w cylindrze silnika, tłok wykonuje następujące czyn­ności: – uszczelnia przestrzeń roboczą cylindra wytwarza podciśnienie i w związku z tym umożliwia napływ świeżego ładunku do cylindra, steruje napełnianiem i opróżnianiem cylindra w silnikach o rozrządzie szczelinowym lub mieszanym, przejmuje i przekazuje na korbowód ciśnienie gazów, uszczelnia przestrzeń roboczą cylindra. – W związku z zadaniem, jakie spełnia tłok w cylindrze pracującego silnika, jego konstrukcja powinna spełniać następujące warunki: zapewniać dobre odprowadzanie ciepła od denka tłoka do cylindra kadłuba, nie dopuszczać do dużej różnicy temperatur na powierzchniach tłoka, odznaczać się odpornością na działanie wysokiej temperatury, zapewniać szczelne zamknięcie komory spalania, uniemożliwiać przechylanie się tłoka w cylindrze, odznaczać się małym współczynnikiem tarcia i małym współczynnikiem rozszerzalności cieplnej, odznaczać się odpornością na korozję i ścieranie, mieć jak najmniejszy ciężar. W tłoku rozróżnia się 1-25): denko, część uszczelniającą (pierścieniową), część prowadzącą oraz obsadę sworznia tłoka. rowki pierścieni. W górnych rowkach mieszczą się pierścienie uszczelniające, a w dolnych – zgarniające. W rowkach pierścieni zgarniających znajdują się otworki, przez które olej z gładzi cylindra przedostaje się do wnętrza tłoka, a następnie ścieka do miski olejowej. Niekiedy przed rowkiem pierwszego pierścienia uszczelniającego wykonuje się dodatkowy rowek o szerokości 1,5 do 2 mm, w celu utrudnienia przenikania ciepła z gorącego denka tłoka do pierwszego pierścienia pracującego w najtrudniejszych warunkach. Prowadząca część tłoka ma nadlewy, w których osadzony jest sworzeń tłoka. W celu zwiększenia sztywności nadlewów, są one zazwyczaj związane z denkiem tłoka za pomocą żeber. Tłoki żeliwne mają w otworach nadlewów wstawione tuleje z brązu, które spełniają zadanie łożysk sworznia. Niektóre tłoki silników wysokoprężnych mają w części prowadzącej jeden lub dwa rowki na dodatkowe pierścienie zgarniające.Kształt denka tłoka dobrany jest odpowiednio do konstrukcji komory spalania. Tłoki silników o zapłonie iskrowym mają zwykle denka płaskie lub lekko wypukłe. Denko tłoka silnika dwusuwowego zaopatrzone jest niekiedy w garb kierujący strumień świeżej mieszanki ku głowicy. Tłoki silników wysokoprężnych mają często denka z wgłębieniami. W wielu silnikach wysokoprężnych odpowiednia wnęka w denku tłoka spełnia rolę komory spalania. Na bocznej powierzchni części uszczelniającej znajdują się Zwykle część prowadząca tłoka ma podłużne przecięcie, co umożliwia swobodne odkształcanie się tłoka podczas nagrzewania, pomimo ciasnego dopasowania go do cylindra. Przecięcia mogą być wykonane na całej długości prowadzącej lub też tylko na pewnym jej odcinku. Najnowszą metodą zmniejszenia rozszerzania się tłoka jest zalewanie płytek lub pierścieni z materiału o bardzo małym współczynniku rozszerzalności. Takim materiałem, najczęściej stosowanym, jest np. inwar. Na rysunku l-26a pokazano nowo­czesne rozwiązanie konstrukcyjne tłoka z wkładką pierścienio- 7(1 wą, umieszczoną w górnej części prowadzącej, a na rysunku l-26b tłok z dwiema wkładkami pionowymi, umieszczonymi w płaszczyźnie prostopadłej do osi sworznia tłoka. Tłoki są wykonywane jako odlew ze stopu lekkiego lub niekiedy z żeliwa. Żeliwo jako materiał jest stosowane coraz rzadziej ze względu na niewielką przewodność cieplną i stosunkowo duży ciężar. Sworzeń tłoka zapewnia przegubowe połączenie tłoka z kor-bowodem. Środek sworznia obejmuje główka korbowodu, a końce są osadzone w tłoku. Ze względu na warunki pracy sworzeń tłoka powinien odznaczać się małym ciężarem, sztywnością i odpornością na zużycie. Sworznie tłoków wykonuje się ze stali węglowej wyższej jakości lub ze stali stopowej do nawęglania. Sworznie mają kształt wałków wewnątrz drążonych 1-27). Ze względu na sposób ułożyskowania rozróżnia się następujące rodzaje sworzni: pływające, swobodnie obracające się zarówno w tłoku, jak i w główce korbowodu; są one stosowalne najczęściej; zaciśnięte w korbowodzie, obracające się tylko w tłoku; zaciśnięte w tłoku, obracające się w główce korbowodu.Gładź cylindra zabezpiecza się przed rysowaniem przez pływający sworzeń za pomocą tzw. ślizgaczy z miękkiego materiału wciśniętych w oba końce sworznia lub pierścieni rozprężnych (Seegera) o przekroju prostokątnym.

Comments

comments