WERYFIKACJA TŁOKÓW,KORBOWODÓW

Przed weryfikacją tłoka należy:Usunąć nagar z denka tłoka oraz rowków pierścieni za pomocą” skrobaków.Usunąć zanieczyszczenia zebrane w kanalikach olejowych tło­ka, mieszczących się w dolnej części dna rowka na pierścień zgarniający.Usunąć nagar z rowków pierścieni zabezpieczających sworzeń.Oczyścić z nagaru boczne płaszczyzny pierścieni tłokowych po­cierając je lekko o papier ścierny rozłożony na płycie traser­skiej.Podczas weryfikacji tłoków należy kierować się następującymi wskazówkami:— Normalne luzy montażowe tłoków w cylindrach określa się dla silnika samochodu w stosunku do średnicy tłoka mierzonej w odległości 18 mm poniżej osi sworznia tło­kowego w płaszczyźnie prostopadłej do tej osi dla tłoków Autothermic, a dla tłoków Kolbenschmidta w odległości 21,3 mm (lub 23,4 mm) od dolnej krawędzi płaszcza. Luz mię-dzy tłokiem a cylindrem jest sumą zużycia tłoka i otworu cy­lindra. Dlatego dla prawidłowego określenia go należy zmie­rzyć za pomocą mikrometru średnicę części prowadzącej tłoka w miejscu określonym wyżej oraz zużycie gładzi cylindra.— Pomiar zużycia rowków na pierścienie tłokowe wiąże się z po­miarem zużycia samych pierścieni, gdyż i w tym przypadku wartość luzu wynika z zużycia obu współpracujących elemen­tów. Po zmierzeniu wysokości pierścienia za pomocą mikro­metru sprawdza się szczelinomierzem luz między rowkiem a pierścieniem Na podstawie obu tych pomiarów można określić, która z części uległa większemu zużyciu.Luz między sworzniem a otworami w piastach tłoka jest róż­nicą wymiarów otworu w piaście tłoka i sworznia.Luz w zamkach pierścieni mierzy się po włożeniu ich do cy­lindra, z którym współpracowały Przed pomiarem należy sprawdzić czy pierścień ustawiony jest dokładnie pros­topadle do osi cylindra.WERYFIKACJA KORBOWODÓWWeryfikację korbowodów należy wykonać na .podstawie in­strukcji podanej w tablicy 3-3 oraz podanych niżej wskazówek.Luz między czopem korbowodowym a panewką można spraw­dzić następującymi sposobami:Mierząc średnicę czopa za pomocą mikrometru i wewnętrzną średnicę panewki włożonej w korbowód za pomocą średniców­ki; należy przy tym pamiętać, że śruby korbowodowe powin­ny być dokręcone momentem zalecanym przez fabryczną in­strukcję naprawy . Różnica tych wymiarów stanowi wartość luzu.Za pomocą pręcika z tworzywa sztucznego. Pomiar przepro- ‚ wadzą się w następujący sposób:wytrzeć z oleju powierzchnię panewki i czopa korbowego;umieścić pręcik z tworzywa sztucznego na powierzchni panew­ki w pokrywie korbowodu równolegle do osi otworu łba;zamocować korbowód na czopie korbowym wału (zwrócić uwagę, aby pręcik nie przykrył otworu kanału olejowego);dokręcić śruby korbowodowe za pomocą klucza dynamome­trycznego określonym momentem zdjąć pokrywę korbowodu i porównać szerokość spłaszczone­go pręcika z paskiem wzorcowym szerokość prę­cika jest odwrotnie proporcjonalna do wielkości luzu.Zużycie tulejki w główce korbowodu określa się mierząc luz między sworzniem a tulejką; jego wartość określa różnica mię­dzy średnicą sworznia i średnicą wewnętrzną tulejki. Sprawdze­nie nierównoległości lub wichrowatości osi otworów korbowodu przeprowadza się na specjalnym przyrządzie .WERYFIKACJA WAŁÓW KORBOWYCHWeryfikację wałów korbowych należy wykonać wg instrukcji przedstawionej w tabl. 3-4 i podanych niżej wskazówek.Pęknięcia wału korbowego mogą występować wewnątrz jego materiału lub na jego powierzchni. W pierwszym przypadku ich wykrycie możliwe jest jedynie przy użyciu defektoskopów ultra­dźwiękowych lub metodą magnetyczną. Ponieważ są to urządze­nia drogie i skomplikowane, w praktyce naprawczej tego rodzaju badania wałów są spotykane bardzo rzadko. Wykrycie pęknięć ze­wnętrznych jest łatwiejsze, gdyż niejednokrotnie daje się je za­uważyć podczas oględzin przez lupę lub przy zastosowaniu meto­dy kapilarnej lub fluorescencyjnej.Zużycie czopów głównych i korbowodowych określa się przez pomiar ich średnic za pomocą mikrometru. Pomiary należy prze­prowadzać przynajmniej w dwóch przekrojach i dwóch wzajem­nie prostopadłych kierunkach. Umożliwia to zarówno określenie zmniejszenia średnicy czopa, jak i odchyłek kształtu (stożkowość, baryłkowość, owalność). Wymiar naprawczy czopa określa się w zależności od najmniejszego stwierdzonego wymiaru.Luz między czopami a łożyskami określa się w sposób opisany przy weryfikacji korbowodów.Niewspółosiowość czopów głównych i skręcenie wału wykry­wa się za pomocą czujnika po umieszczeniu wału na pryzmach umieszczonych na płycie traserskiej Nóżkę czujnika opiera się na powierzchni czopa i obracając wałem obserwuje się wychylenia wskazówki. Po odjęciu od różnicy wychyleń wska­zówki owalności czopa (stwierdzonej przy pomiarach średnic mi­krometrem) otrzymuje się tzw. „bicie” czopa, czyli jego niewspół­osiowość względem czopów, którymi wał jest wsparty na pryz­mach.Skręcenie wału określa się mierząc czujnikiem położenie są­siednich czopów korbowodowych leżących po jednej stronie wa­łu. Osie badanych czopów powinny leżeć w jednej płaszczyźnie. Dopuszczalne skręcenie wału (przesunięcie osi czopa korbowego względem płaszczyzny) wynosi ± 0,5 mm j’Wyrównoważenie statyczne wału należy sprawdzać łącznie z kołem zamachowym i zamocowanym do niego sprzęgłem. Wła­ściwie wyrównoważony wał ułożony na pryzmach nie wykazujePrzy nadmiernych luzach w rowkach tłoków spowodowanych zu­życiem pierścieni należy zastosować grubsze (wyższe) pierścienie.Na podstawie przeprowadzonych badań i pomiarów należy od­powiednio zakwalifikować wał, określić wymiary naprawcze czo­pów oraz sposób naprawy ewentualnych innych uszkodzonych elementów. Wał kwalifikuje się na złom w przypadku:przekroczenia najmniejszego wymiaru naprawczego czopów;takiego uszkodzenia czopów, które nie da się usunąć przez szli­fowanie na najmniejszy podwymiar (np. zatarcie panewek);jakiegokolwiek pęknięcia;skręcenia powyżej wartości dopuszczalnej;— zgięcia powodującego bicie czopów głównych, nie dającego się usunąć przez szlifowanie ich na najmniejszy podwymiar. Wyniki badań wpisać do protokołu weryfikacji wału. W od­powiednich rubrykach protokołu zamieścić uwagi dotyczące kwa­lifikacji i sposobu naprawy wału. Wyniki pomiarów czopów wpi­sać do karty pomiarów wału korbowego tendencji do powrotu do jednej i tej samej pozycji po wytrąceniu go z położenia równowagi. Wartość niewyrównoważenia określa się przylepiając kawał­ki plasteliny po stronie przeciwnej do tej, która podczas spoczynku zajmuje najniższe położenie. Ma­sę kawałka plasteliny należy zmieniać aż do uzys­kania pełnego wyrównoważenia. Masa plasteliny od­powiadająca wyrównoważeniu określa wartość nie­wyrównoważenia, tzn. nadmiar materiału, który na­leży usunąć z przeciwciężaru wału po stronie prze­ciwnej do miejsca przyłożenia plasteliny.Zależnie od ogranizacji pracowni weryfikację części mecha­nizmu tłokowo-korbowego można traktować jako jedno ćwicze­nie lub kilka ćwiczeń Wyniki badań i pomiarów poszczególnych części należy wpi­sać do protokołów weryfikacji opracowanych w oparciu o in­strukcję weryfikacji danej części. Na podstawie uzyskanych wy­ników należy wyciągnąć wnioski dotyczące dalszego postępowa­nia z badanymi częściami i wpisać odpowiednie uwagi w protoko­łach.Tłoków w zasadzie nie naprawia się, lecz przy każdej napra­wie głównej silnika wymienia na nowe. Jeżeli jednak luz między tłokiem a gładzią nie przekroczy wartości dopuszczalnej i nie wy­stąpi nadmierne zużycie gładzi cylindra oraz części prowadzącej tłoka, można zakwalifikować go do dalszej eksploatacji po ewen­tualnej wymianie pierścieni tłokowych i sworzni. Jeżeli pomiary wykażą zbyt duże luzy sworzni w piastach, owalność sworzni lub otworów w piastach, bądź w trakcie oględzin stwierdzi się obec­ność głębokich rys, należy zalecić naprawę otworów w piastach przez rozwiercanie i zastosowanie nadwymiarowych sworzni.WERYFIKACJA CZĘŚCI MECHANIZMU ROZRZĄDU WYPOSAŻENIE STANOWISKAPrzyrząd kłowy.Pryzmy.Płyta traserska.Czujniki zegarowe ze statywami.Mikrometry o różnych zakresach średnic.Kątownik.Szczelinomierz.Suwmiarka.Suwmiarka modułowa.Przyrząd do sprawdzania sprężyn.Lupa.PRZEBIEG ĆWICZENIAPRZEBIEG ĆWICZENIAKontrolę i weryfikację wału rozrządu należy wykonać wg in­strukcji weryfikacji oraz podanych niżej wskazówek.Bicie czopów sprawdza się za pomocą czujnika zegarowego. Po zamocowaniu wału w kłach przyrządu końcówkę czujnika należy oprzeć na środkowym czopie i obracając wał ręką obserwować wskazania czujnika. Wychylenie wskazówki nie po­winno przekraczać 0,02 mm. Jeżeli bicie jest większe niż 0,1 mm, należy prostować wał na prasie. Mniejsze bicie można usunąć przez szlifowanie czopów.Wznios krzywek sprawdza się za pomocą czujnika przy tym samym zamocowaniu wału jak przy sprawdzaniu bicia. Spraw­dzeniu poddaje się wznios każdej krzywki. Po ustawieniu koń­cówki czujnika na części cylindrycznej krzywki należy wyzero­wać tarczę czujnika. Następnie obracając wał ręką odczytać naj­większe wychylenie czujnika, określające wznios krzywki. Jeżeli wznios którejkolwiek krzywki różni się od wartości podanej w fabrycznej instrukcji naprawy, wał należy zakwalifikować na złom.Zużycie czopów sprawdza się mikrometrem, mierząc je w dwóch wzajemnie prostopadłych kierunkach i w dwóch prze­krojach. Ponieważ na prawidłowość pracy wału rozrządu ma wpływ nie tylko zużycie czopów, ale również i wartość luzów w łożyskach, należy jednocześnie zmierzyć wymiar tulejek łoży­skowych. Jeżeli luzy przekroczą wartości dopuszczalne podane w instrukcji fabrycznej, a zużycie czopów nie przekracza 0,03 mm, wystarczy zalecić wymianę tulejek na nominalne. Jeżeli zużycie czopów jest większe, konieczne jest ich przeszlifowanie.

Comments

comments